Cerkiew Przemienienia Pańskiego to jedna z głównych ozdób architektonicznych Głuchowa. Niegdyś stała poza fortyfikacjami miejskimi, dlatego nazywano ją „Zahradską”, a obecnie znalazła się w samym centrum miasta, na placu Rudczenki, niedaleko cerkwi Trzech Świętych Anastazjów. Jest to rzadki na Ukrainie tetrakonch — świątynia, której plan tworzą cztery półkoliste występy-konchy wokół centralnej kopuły. To zabytek architektury o znaczeniu narodowym.

Cerkiew za wałami

Świątynię wzniesiono w latach 60. XVIII wieku z lokalnej cegły, otynkowano i pobielono w środku. Fasady pomalowano na dwa kolory — żółte tło i białe detale, a kopuła i dachy zostały pokryte stalą i pomalowane na zielono. W żaglach sklepienia częściowo zachowały się malowidła olejne przedstawiające ewangelistów w medalionach. Na początku XIX wieku na dziedzińcu wzniesiono wielokondygnacyjną dzwonnicę w stylu klasycystycznym, ale w 1930 roku została zniszczona. W 1867 roku od zachodu dobudowano ciepłą cerkiew według projektu architekta A. Assinga.

Wnętrze starej kozackiej części cerkwi Zbawiciela
Wnętrze starej kozackiej części cerkwi Zbawiciela. Zdjęcie: Andrij Hrycenko, CC BY-SA 4.0

Magazyn i odrodzenie

W 1961 roku świątynię zamknięto i zawisło nad nią zagrożenie zburzenia. Do 1979 roku znajdował się tu magazyn, dopóki cerkwi nie ogłoszono zabytkiem architektury o znaczeniu narodowym. W 1989 roku zwrócono ją gminie i rozpoczęła się restauracja: pierwszy etap zakończono w 1992 roku według projektu architekta S. Chalepy, drugi — w 2004 roku.

W lipcu 2008 roku konserwatorzy odkryli pod późniejszymi warstwami nieznane wcześniej XVIII-wieczne malowidło. W centrum kompozycji znajduje się Jezus w czerwonej purpurze. Malowidło zachowało się na pierwotnym tynku, datuje się je więc na lata 70. XVIII wieku; prawdopodobnie wykonał je malarz z Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. Suspilne włączyło cerkiew do projektu „Siedem cudów Sumszczyzny”.

Jak dojechać

Cerkiew stoi na placu Rudczenki w centrum Głuchowa. Obok znajduje się cerkiew Trzech Świętych Anastazjów oraz muzeum krajoznawcze w budynku Zgromadzenia Szlacheckiego.

Co wziąć pod uwagę

Głuchów to miasto przygraniczne, które jest regularnie ostrzeliwane. Przed podróżą należy sprawdzić sytuację dotyczącą bezpieczeństwa oraz ograniczenia Sumskiej Obwodowej Administracji Wojskowej, a w mieście zwracać uwagę na alarmy i schrony.