Narodowy Park Przyrodniczy „Zalissia” na Browarszczyźnie to dawne rezerwatowe gospodarstwo leśno-łowieckie i rezydencja państwowa, a od 2009 roku — park narodowy o powierzchni prawie 15 tysięcy hektarów, z czego ponad 80% pokrywają lasy sosnowo-dębowe. Dla gości przygotowano tu ścieżkę ekologiczną „Leśna bajka”: 5,3 km, około dwóch i pół godziny, o łatwym poziomie trudności. Jest ona przeznaczona dla grup wycieczkowych — dorosłych, studentów, uczniów — dlatego przechodzi się ją z pracownikiem parku, a wycieczkę rezerwuje się z wyprzedzeniem.

Wilgotny las olszowy
Wilgotny las liściasty w parku. Fot.: DiRudenko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Pięć przystanków

  • „Zapoznanie” — wejście, po co utworzono park i jak zachowywać się na ścieżce.
  • „Leśna” — jakie drzewa rosną, jak las się odnawia, choroby i szkodniki, ptaki północnych lasów.
  • „Uprawy leśne” — jak sadzi się las, główne gatunki, znaki leśne, rośliny i ptaki z Czerwonej Księgi.
  • „Urządzenia biotechniczne” — ssaki kopytne parku, paśniki i lizawki, plac demonstracyjny.
  • „Mrowisko” — mrówki jako sanitariusze lasu, a także żaby, jaszczurki i węże parku.

Wzdłuż ścieżki stoją tablice informacyjne, drogowskazy oraz miejsca do odpoczynku. Obok znajduje się Muzeum Przyrody parku, założone w 1964 roku: trzy sale poświęcone zwierzętom i roślinom Zalissia.

Rzeka Lubicz pośród lasu
Rzeka Lubicz. Fot.: Sergij Pylypenko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Co żyje w Zalissiu

Prawie 13 tysięcy hektarów parku jest ogrodzonych, więc szansa na zobaczenie daniela, sarny, jelenia szlachetnego czy sika jest tu bardzo wysoka. Na bagnach żyją bobry, na jeziorze Wełyke — kaczki, rybitwy, mewy, czaple białe. W parku występuje 245 gatunków kręgowców i ponad 800 gatunków roślin, w tym rosiczka i sasanka. Od 2022 roku w skład parku wchodzi Bagno Wełykiwske w dawnej dolinie zalewowej Desny, gdzie gniazdują żuraw zwyczajny i bocian czarny. Wiosną 2026 roku urodziły się tu jelenięta, a dwie klępy urodziły bliźnięta.

Pozostałości wałów dawnego grodziska
Wały grodziska koło Litoczków. Fot.: Scunk, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Inne trasy parku

Dla rowerzystów park oferuje trasę „Drogi Zalissia” — 28 km obok Muzeum Przyrody, placu biotechnicznego, stajni, wieży pożarniczej w chutorze Fedoriwka, drogi Starolitkiwskiej i jeziora Nyżnje Małe. Trasa samochodowa „Perła Polesia” o długości 37 km obejmuje dodatkowo dawne grodzisko kultury miłogradzkiej z wczesnej epoki żelaza oraz jezioro Werchnie Wełyke. Łącznie w parku znajduje się dziewięć urządzonych miejsc odpoczynku.

Jak dojechać

Siedziba parku znajduje się we wsi Bohdaniwka w rejonie browarskim, około 40 km od Kijowa. Ślad na mapie to orientacyjna pętla drogami leśnymi od siedziby głównej: park nie publikuje dokładnego przebiegu ścieżki, oprowadzi po niej przewodnik.

Uwaga. Wiosną 2022 roku część parku znajdowała się pod okupacją, a w 2024 roku po ostrzałach płonął tu las. W czasie stanu wojennego na wstęp do lasów obwodu kijowskiego obowiązują ograniczenia, dlatego przed wyjazdem koniecznie zadzwoń do parku i umów się na wycieczkę. Trasa została opisana na czas, gdy ograniczenia zostaną zniesione.