Góry Boldyna — wzgórza o wysokości 20–35 m, które łukiem wznoszą się nad rozlewiskiem Stryżnia i Desny na prawym brzegu. Tutaj, w starym Czernihowie, podczas jednego krótkiego spaceru można zobaczyć staroruskie kurhany, jaskinie z XI wieku oraz kozackie świątynie Siewierszczyzny. Od 1972 roku teren ten posiada status pomnika sztuki ogrodowej i parkowej. Brak tu wyznakowanego szlaku — to miejski spacer ulicami i alejkami parkowymi ze schodami. Od Czarnej Mohyły do monasteru Trójcy Świętej jest około 2,4 km; zwiedzanie jaskiń zajmuje 1,5–2 godziny.

Świt nad Czernihowem, widok z Góry Boldyna
Świt nad Czernihowem z Góry Boldyna. Fot.: Alex Arendar, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Czarna Mohyła i monaster Elecki

Start — przy Czarnej Mohyłie na ulicy Kniazia Czorna. Jest to największy kurhan w granicach Czernihowa: wysokość 11 m, obwód 125 m, kiedyś otaczała go fosa o szerokości do 7 m. W latach 70. XIX wieku kurhan zbadał archeolog Dmytro Samokwasow. Odkrył on pochówek dwóch dostojnych wojowników, spalonych na stosie w pełnym uzbrojeniu, a także broń, ozdoby, monety i dwa ocalone konie. Stąd jest kilka minut do Eleckiego Monasteru Zaśnięcia Matki Bożej z soborem Zaśnięcia Matki Bożej, dalej trasa prowadzi na Górę Boldyna.

Pomnik Sławy i kurhany

Na górę prowadzą schody do Pomnika Sławy, odsłoniętego 8 maja 1986 roku. Stąd dobrze widać rozlewisko i miasto. Obok znajduje się jeden z największych znanych na Ukrainie nekropoli IX–XI wieku: około 230 kurhanów w sześciu grupach. Najbardziej znane to Gulbiszcze (obecnie około 6 m, kiedyś 8,5 m, średnica 22 m) oraz sąsiedni Bezymienny, który historyk Borys Rybakow zaliczał do pierwszej połowy X wieku. Kurhany rozkopano w latach 1872 i 1908, a także w 1965 roku. W marcu 2022 roku, podczas oblężenia Czernihowa, rosyjski pocisk zniszczył na Górach Boldyna altanę z początku XX wieku.

Dawny kurhan wśród drzew na Górze Boldyna
Kurhan na Górze Boldyna. Fot.: Star61, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Cerkiew św. Eliasza i jaskinie Antoniego

Dalej ścieżka schodzi do cerkwi św. Eliasza z XII wieku. Pod nią znajdują się jaskinie Antoniego, które w połowie XI wieku założył mnich Antoni; podziemne korytarze są połączone z cerkwią. W jaskiniah w 1654 roku pochowano pułkownika czernihowskiego Stefana Podobajłę, sojusznika Bohdana Chmielnickiego.

Ikonostas cerkwi św. Eliasza
Ikonostas cerkwi św. Eliasza. Fot.: Szuszon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Monaster Trójcy Świętej i św. Eliasza

Meta — przy soborze Trójcy Świętej, wzniesionym pod koniec XVII wieku. Na miejscu wschodniej bramy monasteru w 1667 roku zbudowano kamienicę na drukarnię. Na cmentarzu obok pochowani są Mychajło Kociubynśkyj, Leonid Hlibow, Opanas Markowycz i Mykoła Werbyćkyj.

Sobor Trójcy Świętej i dzwonnica monasteru Trójcy Świętej i św. Eliasza
Sobor Trójcy Świętej i dzwonnica. Fot.: Netmate, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Wskazówki

Zbocza są strome, schodów dużo — potrzebne będzie wygodne obuwie. Czernihów jest regularnie atakowany przez drony: śledźcie alarmy i zawczasu znajdźcie najbliższy schron.

Jak dojechać

Czarna Mohiła — w centralnej części Czernihowa, można do niej łatwo dojść pieszo lub dojechać komunikacją miejską. Autobusy międzymiastowe przyjeżdżają na dworzec autobusowy Czernihów-1.