To jest pierwsze 30 kilometrów niebieskiego szlaku PTTK Włodawa – Urszulin, który liczy łącznie około 122 km i przecina Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie aż do dyrekcji Poleskiego Parku Narodowego. Odcinek zaczyna się na dworcu autobusowym we Włodawie, wychodzi nad Bug w Orchówku, omija Jezioro Białe w Okunince, a dalej lasami i polami prowadzi przez Lutę, Dubeczno i Hańsk do Wytyczna. Trasa jest liniowa, oznaczona niebieskim paskiem między dwoma białymi. Według naszego śladu to 29,7 km: jeden długi dzień lub dwa spokojne z noclegiem w Okunince.

Biały budynek Wielkiej Synagogi we Włodawie z łamanym zielonym dachem za trawnikiem
Wielka Synagoga we Włodawie, obecnie muzeum. Fot. Adam Kołkowski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Włodawa i Bug

Włodawę nazywa się miastem trzech kultur: w centrum obok siebie stoją XVIII-wieczna Wielka Synagoga (obecnie muzeum), kościół paulinów i cerkiew prawosławna. Stąd szlak wiedzie na południe, do Orchówka – dawnego miasteczka, które otrzymało prawa miejskie w 1506 roku. Nad stromym brzegiem Bugu stoi kościół świętego Jana Jałmużnika, niegdyś augustiański. Tutaj kończy się linia kolejowa z Chełma: tor dociera do rzeki i urwa się przy resztkach mostu, który niemieckie lotnictwo zniszczyło we wrześniu 1939 roku. Bug jest tu granicą z Białoruską, a nieco na południe zbiegają się granice Polski, Białorusi i Ukrainy.

Wieża kościoła w Orchówku wśród drzew nad Bugiem
Kościół świętego Jana Jałmużnika w Orchówku nad Bugiem. Fot. Andriej Romanienko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Jezioro Białe w Okunince

Okuninka to letniskowa osada na północnym brzegu Jeziora Białego, jednego z najczystszych na pojezierzu. Od lat 60. XX wieku wokół jeziora budowano ośrodki wypoczynkowe, a teraz jest ich ponad czterdzieści; latem jest tu tłoczno, działają bary, kempingi i atrakcje. Obok leżą mniejsze jeziora Lipiec, Święte, Rogóźno, Czarne oraz Glinki. Dla pieszego to główne miejsce noclegu na odcinku: nocleg łatwo znaleźć, ale w lipcu i sierpniu lepiej go rezerwować.

Luta, Dubeczno i Hańsk

Za Okuninką szlak prowadzi drogami leśnymi. Koło Luty w 1863 roku powstaniec powstania styczniowego starli się z wojskami rosyjskimi – dziś to niewielka wieś licząca kilkudziesięciu mieszkańców. Dubeczno to największa wieś gminy Hańsk, z hutą szkła i małym Jeziorem Dubecznym na północy. Dalej jest Hańsk i kolonia Krychów, skąd do Wytyczna zostaje kilka kilometrów polami.

Pomnik z orłem i rzędy białych krzyży na cmentarzu w wojennym w Wytycznie
Cmentarz wojenny bitwy pod Wytycznem z 1939 roku. Fot. EKDMPM2012 Mateusz Kędzierski, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Wytyczno

1 października 1939 roku koło Wytyczna żołnierze Korpusu Ochrony Pogranicza stoczyli bój z Armią Czerwoną; poległych częściowo pochowano na cmentarzu wojennym przy drodze, obok znajduje się też stary cmentarz prawosławny. Za wsią leży Jezioro Wytyckie – największe na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim, obecnie zbiornik retencyjny systemu kanału Wieprz – Krzna. W Wytycznie Poleski Park Narodowy posiada ośrodek edukacyjny „Poleskie Siedlisko” z bezpłatnym wstępem. Stąd niebieski szlak biegnie dalej do Pieszowoli, Sosnowicy i Urszulina – to już osobna strona.

Jak dojechać i co wziąć pod uwagę

To Polska: obywatele Ukrainy potrzebują paszportu zagranicznego. Do Włodawy z Lublina kursują autobusy i busy trasą przez Łęczną i Urszulin; z Wytyczna można wrócić autobusem w stronę Włodawy lub Lublina, ale kursy wiejskie są rzadkie, więc rozkład jazdy sprawdź wcześniej. Między Chełmem a Włodawą istnieje linia kolejowa, jednak pociągów pasażerskich jest na niej mało. Najlepsza pora to okres od maja do września; w lasach i nad jeziorami jest dużo komarów i kleszczy, dlatego niezbędne są repelent i zakryta odzież. Początek trasy biegnie wzdłuż Bugu kilkaset metrów od granicy z Białorusią: granica jest zamknięta i w jej pobliżu możliwe są kontrole Straży Granicznej.