Jaliwszczyzna to sosnowy park leśny w rejonie desniańskim Czernihowa, od 2014 roku będący regionalnym parkiem krajobrazowym o powierzchni około 170 ha. Opiekuje się nim zakład komunalny „RLP «Jaliwszczyzna»” Rady Obwodowej w Czernihowie. W parku są dwie ścieżki ekologiczne: „Cudowny świat przyrody Jaliwszczyzny” o długości 2 km z 14 przystankami oraz krótsza „Leśna bajka” – 1 km i 10 przystanków. Obie biegną brzegami Stryżenia między agrobiosandacją a groblą stawu Jaliwszczyzna-1. Przejście dłuższej ścieżki zajmuje godzinę do półtorej, krótszej – około godziny.
„Cudowny świat przyrody Jaliwszczyzny”
Ścieżkę otwarto około 2016 roku. Jej przystanki opowiadają o drzewach i krzewach parku, zarówno rodzimych, jak i sprowadzonych:
- brzoza brodawkowata i robinia akacjowa – „kłująca cudzoziemka”;
- polana z surmią, aleja lipowa i „Kompas drzewny”;
- korkowiec amurski i kładrastis żółty;
- krzewy Jaliwszczyzny i polana z egzotykami;
- brzeg rzeki Stryżeń i rośliny najgłębszego jaru;
- „Jaliwszczyzna – uroczysko sosnowe”, czeremchy, dąbrowa i orzech mandżurski.
„Leśna bajka”
Krótsza ścieżka jest wygodna dla dzieci i grup szkolnych; optymalnie, gdy w grupie jest 10–15 osób. Jej dziesięć przystanków – od „Terenu Jaliwszczyzny w przeszłości” do „Bądź przyjacielem przyrody”: sosna zwyczajna, gatunki leśne, flora, ptaki, zwierzęta, płazy i grzyby. Ścieżkę urządzono ze środków obwodowego funduszu ochrony środowiska – ze stendami, ławkami i paśnikami. W październiku 2026 roku wymieniono na niej siedem uszkodzonych tablic informacyjnych.
Nieco historii
Nazwa pochodzi od nazwiska radcy Jałowieckiego, do którego w XVII wieku należał młyn nad Stryżeniem. W latach 90. XIX wieku założono tu ogród botaniczny, który do 1956 roku był jedyną placówką naukowo-badawczą takiego profilu na Polesiu Lewobrzeżnym. W 1972 roku Jaliwszczyznę ogłoszono pomnikiem sztuki ogrodowej i parkowej. Archeolodgi znajdowali tu osady z epoki brązu, wczesnego żelaza, wczesnosłowiańskie i staroruskie.
Wskazówki
Park jest otwarty dla zwiedzających: w maju 2022 roku teren został sprawdzony przez saperów. Jeśli zauważysz podejrzany przedmiot, nie dotykaj go i powiadom ratowników. W parku znajduje się również pomnik przyrody „Sosna Wasyla Jałockiego” oraz punkt widokowy „Górka Królewska”. Do wejścia można wygodnie dojechać trolejbusem do przystanku „Jaliwszczyzna” na prospekcie Lewka Łukjanenki. Trasa na mapie jest orientacyjna: samych ścieżek nie ma na mapie, więc wytyczono ją leśnymi dróżkami przez groblę, brzegi Stryżenia i bór sosnowy, co dało dystans około 2,6 km.