Lubecz to osiedle typu miejskiego na wysokim brzegu Dniepru na północy regionu Czernihowszczyzny, jedno z najstarszych miast Polesia. Po raz pierwszy wzmiankowano je w „Powieści minionych lat” pod 882 rokiem, kiedy książę kijowski Oleg zdobył Lubecz i osadził tu swojego namiestnika; w 907 roku miasto wymieniono wśród innych miast Rusi w układzie Olega z Grekami. Oznakowanego szlaku nie ma — to krótki spacer ulicami osiedla od muzeum do Góry Zamkowej: około 1,8 km, półtorej do dwóch godzin. Trasę opisano na czas, gdy ograniczenia w strefie przygranicznej zostaną zniesione.

Muzeum „Starożytny Lubecz”

Start — przy historyczno-archeologicznym kompleksie muzealnym „Starożytny Lubecz” przy ulicy Preobrażeńskiej. Kompleks utworzono w 2008 roku, w jego skład wchodzi siedem obiektów architektonicznych i archeologicznych. Według pracowników jest to jedyne w Ukrainie muzeum z udostępnionym dla zwiedzających magazynem zbiorów; większość eksponatów przekazali lokalni mieszkańcy. Muzeum organizuje gry terenowe (questy) i wycieczki w kostiumach, pełna trwa do czterech godzin.

Cerkiew Przemienienia Pańskiego

Kilka kroków od muzeum — murowana cerkiew Przemienienia Pańskiego z lat 1811–1817.

Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Lubeczu
Cerkiew Przemienienia Pańskiego. Fot.: Dmytro Petishkin, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Kamienica Połubotka

Dalej trasa prowadzi do kamienicy Połubotka. W 1708 roku, po krwawej rozprawie ze zwolennikami Mazepy, Piotr I nadał Lubecz Pawłowi Połubotkowi, a w 1764 roku miasteczko przeszło w ręce rodziny Miłoradowiczów. W osiedlu zachowała się również siedziba Miłoradowiczów z stawem.

Ruiny kamienicy Połubotka w Lubeczu
Ruiny kamienicy Połubotka. Fot.: Dmytro Petishkin, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Pieczary Antoniego

Według Pateryka Pieczerskiego w Lubeczu urodził się Antoni Pieczerski — założyciel Ławry Kijowsko-Pieczerskiej. Na zboczu znajdują się dwie pieczary, Daleka i Bliska; nad wejściem do Bliskiej w 2012 roku umieszczono relief świętego Antoniego. W 1693 roku arcybiskup Łazar Baranowicz zezwolił na odnowienie tutejszego monasteru Świętego Antoniego w Lubeczu.

Ścieżka i schody do Pieczar Antoniego
Ścieżka do Pieczar Antoniego. Fot.: Dmytro Petishkin, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Góra Zamkowa

Meta — Góra Zamkowa, dawny dytyniec. W 1997 roku, na 900-lecie zjazdu książąt w Lubeczu z 1097 roku, rzeźbiarz Hennadij Jerszow stworzył tu pomnik z brzęku (brązu): mnicha-kronikarza oraz portrety reliefowe książąt. Z góry roztacza się rozległy widok na rozlewisko Dniepru. W osiedlu znajduje się także pomnik Małuszy z małym Włodzimierzem — Lubecz uważany jest za ojczyznę matki Włodzimierza Wielkiego.

Pomnik z brązu ku czci zjazdu książąt w Lubeczu na Górze Zamkowej
Pomnik zjazdu książąt w Lubeczu. Fot.: Dmytro Petishkin, CC BY 4.0, Wikimedia Commons

Wskazówki

Zbocza Góry Zamkowej i ścieżka do pieczar są strome, po deszczu śliskie — potrzebne jest wygodne obuwie.

Jak dojechać

Lubecz leży w rejonie czernihowskim, na północy obwodu. Najwygodniej jechać z centrum obwodowego — rozkład rejsów można znaleźć na stronie dworca autobusowego Czernihów-1.

Uwaga. Lubecz znajduje się w strefie przygranicznej z Białorusią. Odwiedzenie osady jest możliwe wyłącznie za zezwoleniem straży granicznej (105. oddział graniczny DPSU, wniosek składa się online). Trasa została opisana na czas, gdy ograniczenia zostaną zniesione; do tego czasu należy sprawdzać obowiązujące przepisy.