Ormiański kościół świętego Stefana to dawna świątynia łuckich Ormian przy ulicy Halszki Hulewiczówny 12, w Starym Łucku. Zbudowano ją, według różnych danych, w 1427 roku lub w XVI wieku. Dzisiaj budynek trudno rozpoznać jako świątynię: po pożarach i przebudowach jest to budynek mieszkalny. Ale to właśnie on jest głównym zabytkiem społeczności ormiańskiej, która przez wieki żyła w Łucku.
Ormianie w Łucku
Ormianie osiedlili się w Łucku jeszcze w czasach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Byli kupcami i rzemieślnikami, mieli swoją jurydykę — osobną część miasta z własnym samorządem — i swoją świątynię. Społeczność była widoczna w życiu handlowym Wołynia, a kościół świętego Stefana — jej duchowym centrum.
Upadek społeczności
W XVIII wieku społeczność ormiańska upadła: na początku stulecia w mieście żyło zaledwie 11 ormiańskich rodzin, a w 1789 roku ormiańską jurydykę zabudowano dworami szlachty. Po 1795 roku Wołyń przeszedł w ręce Imperium Rosyjskiego. Około 1820 roku Ormian w mieście prawdopodobnie już nie było, a świątynię zamieniono na magazyn wojskowy. W 1845 roku podczas wielkiego pożaru miasta magazyn spłonął, a ruina przez długi czas pozostawała w rękach prywatnych.
Budynek dzisiaj
W 1954 roku ruinę przebudowano na cele mieszkalne. Jest to prostokątny budynek o szerokości do 11 metrów i długości 22,25 metra, wysokości do kalenicy dachu 14 metrów, ze ścianami o grubości 1,38 metra. Apsyda ołtarza głównego jest widoczna jako niewielki wystąp wschodniej ściany. Co ciekawe, w murach wykorzystano cegłę dwóch typów: taką samą jak w baszcie Czartoryskich z XV wieku oraz taką jak w kolegium jezuickim z początku XVII wieku.
Jak trafić
Budynek stoi na starym mieście, kilka minut pieszo od zamku Lubarta i Wielkiej Synagogi. Budynek jest zamieszkały, więc można oglądać go wyłącznie z zewnątrz. Więcej — w artykule Łuck.
