W centrum wsi Szapowaliwka w rejonie konotopskim znajduje się niewielki obszar z nasadzeniami stepowymi – kompleksowy pomnik przyrody „Kozacka Mogiła”. Pochowani są tu kozacy, którzy zginęli w bitwie pod Konotopem w 1659 roku, jednym z najsławniejszych zwycięstw wojsk ukraińskich nad moskiewskimi. Co roku przyjeżdżają tu ludzie, aby oddać hołd poległym.
Bitwa pod Konotopem
Latem 1659 roku armia moskiewska, która szła, aby poskromić hetmana Iwana Wyhowskiego, oblężyła Konotop. Kozacki garnizon na czele z pułkownikiem nakazanym Hryhorijem Hulanyćkim utrzymywał obronę przez ponad dwa miesiące. Na początku lipca pod miasto podeszły główne siły hetmana wraz z Tatarami krymskimi. Koło Szapowaliwki, na przeprawie przez rzekę Kukołkę, kozacy wywabili moskiewską jazdę na rozlewiska i wraz z sojusznikami doszczętnie ją rozbili. W ślad za tym oblężenie Konotopu zostało zniesione.
Bitwa pod Konotopem pokazała siłę Hetmanatu za czasów Wyhowskiego. W czasach radzieckich prawie o niej nie wspominano, a w 2009 roku w Szapowaliwce uroczyście obchodzono 350. rocznicę zwycięstwa.
Pomnik przyrody
Status pomnika przyrody Rada Obwodowa w Sumach nadała 27 czerwca 2008 roku. Powierzchnia obszaru wynosi 0,3 hektara, opiekuje się nim społeczność Szapowaliwki. Chronione są tu sztucznie utworzone nasadzenia z roślinami typowymi dla stepu, a w centrum znajduje się miejsce pochówku kozaków. Poległych w bitwie pochowano również w Konotopie, w miejscu, gdzie obecnie stoi Sobor Wniebowstąpienia.
Jak dojechać
Szapowaliwka leży w rejonie konotopskim, około 15 km od Konotopu. Kozacka Mogiła znajduje się w centrum wsi. Wycieczkę warto połączyć z wizytą w Muzeum Krajoznawczym w Konotopie.
Co wziąć pod uwagę
To miejsce pamięci – należy zachowywać się z szacunkiem. Przed wyjazdem na ziemię sumską należy sprawdzić sytuację dotyczącą bezpieczeństwa oraz ograniczenia wprowadzone przez Sumską Obwodową Administrację Państwową.
