Pętla Sobiborska (Sobiborska petla) — zielony okrężny szlak PTTK o długości 11,3 km (nasz ślad — 11,4 km) w centralnej części Lasów Sobiborskich. Oficjalnie zaczyna się i kończy przy stacji Sobibór, w pobliżu Muzeum i Miejsca Pamięci w miejscu dawnego niemieckiego obozu zagłady. Głównym celem przyrodniczym jest rezerwat przyrody „Żółwiowe Błota”. Droga jest płaska, można ją pokonać w 3 godziny.
Żółwiowe Błota
Rezerwat utworzono w 1988 roku na powierzchni ponad 720 ha, aby zachować największe w Polsce miejsce rozrodu żółwia błotnego. Obejmuje on leśne jeziora Wspulne, Koseniec i Perespa wraz z otaczającymi je bagnami i torfowiskami; pętla przebiega w pobliżu jeziora Perespa i przysiółka Zawołcze. Oprócz żółwi żyją tu bobry, wydry i wilki, z ptaków — bąk, gągoł, orlik mały i bocian czarny. Na bagnach rosną turzyce, grążele żółte i grzybienie północne, na piaskach — bory sosnowe. Gniazda żółwi wraz z zniesieniami pracownicy rezerwatu nakrywają metalową siatką, aby nie zostały zniszczone przez lisy. Ze oznakowanego szlaku nie należy tutaj zbaczać, a żółwi, jeśli się je zauważy, nie dotykać.
Sobibór: miejsce pamięci
Przy stacji Sobibór w latach 1942–1943 funkcjonował niemiecki obóz zagłady, utworzony w celu eksterminacji Żydów w ramach „Akcji Reinhardt”. Przywożono tu ludzi z gett Lubelszczyzny oraz z wielu krajów Europy i prawie wszystkich zabijano w komorach gazowych tuż po przybyciu. Według badań historyka Roberta Kuwałka zginęło tu około 170–180 tysięcy Żydów. 14 października 1943 roku więźniowie podnieśli powstanie pod wodzą Aleksandra Peczerskiego i Leona Feldhendlera: uciekło około 300 osób, wojnę przeżyło kilkadziesiąt. Obecnie w miejscu obozu znajduje się Muzeum i Miejsce Pamięci w Sobiborze, oddział Państwowego Muzeum na Majdanku. Stałą ekspozycję otwarto w 2020 roku, odnowiony the memorial — w październiku 2023 roku.
Zwiedzanie i dojazd
Muzeum i Miejsce Pamięci w Sobiborze jest czynne od wtorku do niedzieli: w kwietniu–październiku w godzinach 9:00–18:00 (ostatnie wejście na teren o 17:00), w listopadzie–marcu w godzinach 9:00–16:00 (ostatnie wejście o 15:00). Jest zamknięte w poniedziałki, w niektóre święta oraz w dniach 24–31 grudnia. Wstęp i parking są bezpłatne, do zwiedzania indywidualnego rezerwacja nie jest wymagana, oprowadzanie w języku polskim, angielskim i niemieckim odbywa się po wcześniejszym uzgodnieniu. Muzeum nie zaleca przyprowadzania dzieci poniżej 14 roku życia. Należy zachować powściągliwość i ubrać się tak, jak wypada na cmentarzu; na terenie obowiązuje zakaz wprowadzania zwierząt (z wyjątkiem psów przewodników), palenia tytoniu i zapalania zniczy poza wyznaczonymi miejscami.
Sobibór leży około 18 km od Włodawy, prowadzą do niego drogi nr 812 i 816 z drogowskazami; przy muzeum znajduje się bezpłatny parking. Pociąg kursujący linią Chełm — Włodawa zatrzymuje się na stacji Sobibór tylko latem, w soboty i niedziele (a także 15 sierpnia). W inne dni, według informacji muzeum, z Włodawy bez samochodu można dostać się jedynie taksówką. Do końca 2026 roku na drodze powiatowej nr 1727L trwają remonty. W pobliżu bagien latem jest bardzo dużo komarów, w trawie występują kleszcze. Kilka kilometrów na wschód, wzdłuż Bugu, przebiega granica z Ukrainą, a bardziej na północ — z Białorusią. Nie ma tu przejść granicznych, w obszarze przygranicznym możliwe są kontrole dokumentów przeprowadzane przez Straż Graniczną. Dla obywateli Ukrainy jest to terytorium Polski — wymagany jest paszport biometryczny.