Mikołajewski Monaster Gródecki to dawna siedziba monastyczna we wsi Gródek niedaleko Równego, będąca zabytkiem architektury. Obecnie jest to duży żeński klasztor z kilkoma świątyniami. Jego historia jest ściśle związana z Ławrą Peczerską oraz kluczowymi wydarzeniami ukraińskiej historii cerkiewnej XVII wieku.
Majątek Ławry Peczerskiej
Pierwsza wzmianka o monasterze pochodzi z 1516 roku: książę Konstanty Ostrogski potwierdził wówczas testament swojej teściowej, zgodnie z którym Gródek wraz z przysiółkami Obarów i Chobkowszczyzna, a także wieś Wolnica zostały podarowane klasztorowi. Gródek stał się majątkiem Ławry Peczerskiej.
Sobor Gródecki z 1628 roku
W szóstym tygodniu Wielkiego Postu 1628 roku w Gródku odbył się sobor kościelny, na który przybyli archimandryta peczerski Piotr Mohyła, metropolita Hiob Borecki, arcybiskup połocki Melecyj Smotrycki, biskup łucki Izaak Boryskowicz oraz biskup chełmski Paisjusz Ippolitowicz. Postanowiono tu zwołać w Kijowie na 15 sierpnia 1628 roku sobor lokalny. W ten sposób niewielki wołyński Gródek na kilka dni stał się centrum życia kościelnego Ukrainy.
Cerkiew barokowa
Po rozejmie andrusowskim w 1667 roku Gródek pozostał w Rzeczypospolitej i przeszedł pod zarząd administratora metropolii kijowskiej Józefa Szumlańskiego. W 1730 roku znalazł się pod jurysdykcją biskupa greckokatolickiego Athanazego Szeptyckiego, który w 1740 roku zbudował murowaną cerkiew św. Mikołaja w stylu barokowym z bogatym ikonostasem i polichromiami.
Świątynie monasteru
Obecnie na terenie klasztoru znajduje się kilka świątyń: cerkiew proroka Eliasza, sobor Narodzenia Pańskiego, cerkwie Pochwały Matki Bożej oraz świętych męczennic Wiary, Nadziei, Miłości i Zofii. Najcenniejsza z historycznego punktu widzenia jest barokowa cerkiew św. Mikołaja z 1740 roku. Monaster jest duży i zadbany, z ukwieconymi klombami i alejkami, więc spacer po terenie zajmie około godziny.
Wskazówka
Monaster jest czynny, strój powinien zakrywać ciało, a kobiety powinny mieć nakrycie głowy. Fotografowanie we wnętrzach świątyń wymaga pozwolenia.
Jak dojechać
Gródek leży kilka kilometrów od Równego, kursują tu autobusy podmiejskie.
