Mielnica to wieś w rejonie kowelskim, w hromadzie Wielick, gdzie bierze początek rzeka Stawek. Mieszka tu około sześciu stu ludzi. A kiedyś Mielnica była gwarnym miasteczkiem liczącym dwa i pół tysiąca mieszkańców, z bazarem, dworem gościnnym i potężną świątynią, która przez dwa stulecia zdążyła być i kościołem, i cerkwią o siedmiu kopułach, i znów kościołem.
Od grodziska do królowej Bony
Koło wsi, w uroczysku Derkacze, zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko. Pierwsza wzmianka pisana o Mielnicy datowana jest, prawdopodobnie, na 1245 rok. Pod koniec XIV wieku wielki książę litewski Świdrygiełło podarował wieś swojemu strzelcowi Zubowi. Z czasem Mielnica należała do królowej Bony Sfory, a potem do starosty łuckiego Andrzeja Siemaszki. Wolność mielnicka była wówczas duża: wchodziły do niej także sąsiednie Hołoby.
Kościół, który stawał się cerkwią
Głównym zabytkiem jest murowany barokowy kościół. Wzniesiono go w 1749 roku (według innej wersji – w 1802) kosztem podkomorzego łuckiego Jerzego Olszańskiego i szlacheckiego rodu Grocholskich. W 1875 roku władze Imperium Rosyjskiego zamieniły kościół na cerkiew prawosławną o siedmiu kopułach, która zachwycała wszystkich swoim majestatem.
W 1916 roku świątynię, podobnie jak całe miasteczko, zniszczyła niemiecka artyleria. W 1923 roku zwrócono ją katolikom, a w 1929 roku hrabia Stanisław Czarnecki odbudował kościół świętego Józefa w pierwotnym barokowym kształcie. Powrócił tu słynący łaskami obraz Matki Bożej Mielnickiej, do którego przychodzili pielgrzymi z całej okolicy. W 1946 roku, wysiedlając się do Polski, miejscowi katolicy wywieźli go do Chełma, gdzie jest przechowywany do dziś. Małe kopie obrazu i teraz znajdują się w wielu domach w Mielnicy.
Cerkiew Brusiłowa
Prawosławna cerkiew świętego Michała Archanioła jest drewniana, pomalowana na tradycyjny dla Wołynia niebieski kolor. Zbudowano ją w latach I wojny światowej w Trojanówce w rejonie maniewickim, podczas zaciętych walk nad Stochodem, a w 1925 roku przewieziono do Mielnicy. Wokół świątyni ludzie starannie ułożyli płyty nagrobne w kształcie krzyży, zebrane ze zniszczonych cmentarzy wojennych: na niektórych można jeszcze odczytać łacinką imiona poległych. Cerkiew nadal nazywa się „brusiłowską” – od nazwiska generała Brusiłowa, dowódcy Frontu Południowo-Zachodniego.
XX wiek
W 1897 roku w Mielnicy mieszkało 2588 ludzi, z czego ponad połowę stanowili Żydzi. 23 sierpnia 1942 roku naziści zamordowali 1200 Żydów z miasteczka. Po wojnie Mielnica stała się zwykłą wsią, a o dawnym miasteczku przypominają kościół, cerkiew i stare cmentarze.
Mielnica na wideo
Kiedy jechać
Mielnicę wygodnie zwiedzić razem z Hołobami – są blisko. Najpiękniej jest tu późną wiosną i latem.
W pobliżu
Hołoby — kilka kilometrów, Kowel — około pół godziny. Więcej — w artykule Rejon kowelski.
Jak dojechać
Z Kowela i Hołobów do Melnicy kursują autobusy. Samochodem — z trasy M19 koło Hołobów.
