Północ Żytomierszczyzny — kraina jezior. Jeziora krasowe, z przejrzystą wodą wśród sosnowych borów; zalewowe, przez które przepływa Prypeć; ciemne torfowe w bagnach. Południe obwodu prawie nie ma jezior, za to są tam zbiorniki wodne na Styru, Ikwi i Uściu. Poniżej — główne zbiorniki z krótkimi informacjami: jaka woda, gdzie się kąpią i co łowią. Szczegółowo o każdym — pod linkami.
Wiele jezior leży w rezerwatach, rezerwacie przyrody lub parku, więc nie parkuje się samochodów przy wodzie, nie pali się ognisk poza wyznaczonymi miejscami, a śmieci zabiera się ze sobą.
Jeziora krasowe północy
Białe Jezioro
Białe Jezioro koło wsi Rudka w rejonie waraskim — drugie pod względem powierzchni jezioro w obwodzie, około 453 hektary. Woda przejrzysta i miękka, często nazywana „glicerynową”, dno przy brzegach piaszczyste i łagodne, a w lejach głębokość sięga ponad dwadzieścia metrów. Jezioro jest częścią Żytomierskiego rezerwatu przyrody i obszaru Ramsar, a przy Rudce przygotowano miejsca do wypoczynku.
Wędkarstwo. Żyje tu ponad dwadzieścia gatunków ryb: lin, karaś, płotka, okoń, płoć, szczupak, rzadziej węgorz. Okonia i płotkę łowi się z brzegu na spławik, szczupaka — spinningiem wzdłuż zarośli; spokojniej wędkować rano i poza sezonem kąpielowym, i tylko tam, gdzie pozwala reżim ochronny.
Ostrowskie Jezioro
Ostrowskie Jezioro, zwane też Ostrowiem, koło wsi Ostrówsk — krasowe jezioro o powierzchni ponad stu hektarów z wyspą pośrodku. Średnia głębokość — siedem metrów, zasilane tylko wodami podziemnymi, więc woda jest czysta. Twarde piaszczyste brzegi — zachodni i południowy, północny i wschodni — bagniste.
Wędkarstwo. Leszcz, szczupak, okoń; występuje też chroniony węgorz, którego wypuszcza się. Łowi się z piaszczystego brzegu lub z łodzi.
Wielkie Poczaijewskie
Wielkie Poczaijewskie Jezioro koło Werbiwki niedaleko Wysocka — krasowe leśne jezioro z ciemną od torfu wodą i piaszczystą plażą. Nazwa nie jest związana z tarnopolskim Poczaijowem. Średnia głębokość — około czterech metrów, brzegi przeważnie bagniste.
Wędkarstwo. Szczupak, okoń, lin, karaś, płotka, płoć, leszcz. Szczupaka szuka się przy trawie i grążelach, zimą łowi się spod lodu, ale lód na torfowych jeziorach jest nierówny.
Jeziora Prypeci i Styru
Nobel
Nobel — największe jezioro Żytomierszczyzny, około pięciu kilometrów kwadratowych, na zalewie Prypeci na samej północy obwodu. Pośrodku na półwyspie stoi dawna wieś Nobel, a na wodzie cztery wyspy. Prypeć wpada do jeziora i z niego wypływa, więc woda jest tu przepływowa.
Wędkarstwo. Nobel słynie z sumów, łowi się też szczupaka, okonia, lina i karasia. Miejscowi wędkują z drewnianych łodzi płaskodennych przy wyspach i w przesmykach.
Omit
Omit przy wsi o tej samej nazwie w gminie Zariczne — niewielkie jezioro zalewowe, przez które przepływa odnoga Prypeci. Botaniści znają je z zarośli rzadkiej owadożernej rośliny aldrowandy pęcherzykowatej.
Wędkarstwo. Karp, karaś, szczupak; ryby wpływają z Prypeci. Zachodni brzeg jest bagnisty, więc wygodniej łowić z łodzi lub z twardego brzegu przy wsi.
Czarne i Białe koło Wołczyc
Czarne jezioro leży na zalewie Styru koło Wołczyc, około ośmiu kilometrów od Zaricznego, a kilometr od niego — jego para, kolejne Białe jezioro. Oba są ozdobą Dibriańskiego rezerwatu hydrologicznego: w Białym woda jest przejrzysta, w Czarnym — brunatna od torfu.
Wędkarstwo. Typowe dla leśnych jezior Polesia karaś, okoń, szczupak, lin i płytka; brzegi są podmokłe, łowią tylko tam, gdzie nie naruszają reżimu rezerwatu.
Somine
Jezioro Somine o powierzchni około 56 hektarów i głębokości do 13 metrów leży pośrodku bagien na tym samym obszarze Rezerwatu Przyrody w Żytomierzu. Żyją na nim łabędzie krzykliwe. To strefa ściśle chroniona, więc nie wolno tam swobodnie jeździć, a wędkarstwo jest zabronione.
Zbiorniki południa
Zbiornik Hrynnicki
Zbiornik Hrynnicki na Styrze koło Hrynnik — największy sztuczny zbiornik Żytomierszczyzny i Wołynia, ponad 18 kilometrów kwadratowych. Lustro wody wśród wzgórz ze stromymi brzegami i zachodami słońca — ulubione miejsce wypoczynku na południu regionu.
Wędkarstwo. Szczupak, okoń, leszcz, płytka, płytka czerwonołuska, sum, karaś, karaś srebrzysty, lin. Drapieżnik trzyma się starego koryta Styru i dołów; łowią z brzegu i z łodzi.
Zbiornik Młynowski
Zbiornik Młynowski na Ikwi koło Młynowa o długości około siedmiu kilometrów. Latem zdarzają się tam niedotlenienia ryb, a zbiornik stopniowo zarasta.
Wędkarstwo. Najwięcej płytki i uklei, także leszcz, lin, karaś, okoń, płytka czerwonołuska, rzadziej szczupak; z Ikwi wpływają bielica i głowacz. Łowią na spławik i feeder z brzegu, drapieżnika — spinningiem.
Basów Kut
Basów Kut — sztuczne jezioro na Uściu w południowej części Żytomierza, około 104 hektary, płytkie — średnio do dwóch metrów. Przy ulicy Basówkuckiej jest miejska plaża, ale jakość wody od lat budzi wątpliwości, więc przed kąpielą sprawdzajcie wyniki badań wojewódzkiego centrum laboratoryjnego. Nad jeziorem znajduje się grodzisko Ostwycia.
Wędkarstwo. Sandacz, okoń, szczupak, leszcz, karaś, karp, lin. Sandacza szukają jigiem wzdłuż starego koryta, leszcza i karasia łowią feederem; zimą — okonia i płytkę spod lodu.
Zbiornik Boberski
Na leśnej rzece Bober — Zbiornik Boberskie w rezerwacie. Według danych Rivnefish, jest tu dużo szczupaka, lina i płoci, a karpia szukają na środku zbiornika.
Błota zamiast jezior
Niektóre „jeziora” na mapach od dawna stały się bagnami. Jaceńkowe Jezioro koło Khotyna na Dubieńszczyźnie – rezerwat przyrody, gdzie dziewięć dziesiątych powierzchni zajmuje nizinny torfowiec wśród brzozowego lasu. Przyjeżdżają tu dla ciszy i rzadkich roślin, a nie z wędką. To samo można powiedzieć o bagnie Koza-Berezyna koło Białego Jeziora – jednym z największych naturalnych bagn Ukrainy.
Wędkarstwo
Najlepsze miejsca do wędkowania na północy – Nobel z sumami, Ostriwśke i Białe z linem i szczupakiem, a na południu – zbiornik Chrynnickie z leszczem i sandaczem oraz Basów Kut tuż w Żytomierzu. Pełny przegląd rzek i zbiorników regionu – w artykule Wędkarstwo na Żytomierszczyźnie. Obowiązują ogólne zasady połowu, a od 1 listopada nie wolno łowić w dołach zimowiskowych – lista i mapa dołów.
Kiedy jechać
Sezon kąpielowy na poleskich jeziorach trwa od końca czerwca do końca sierpnia, najczystsza woda jest w jeziorach krasowych – Białym i Ostriwskim. Wiosna i jesień to czas na wędkowanie i ciszę, a w kwietniu – maju na Noblu i Prypeci są rozlewiska i ptaki przelotne. Północ regionu graniczy z Białorusią, dlatego przed wyjazdem sprawdzajcie komunikaty Państwowej Służby Granicznej o ograniczeniach w gminach przygranicznych. Więcej o regionie – w artykule Żytomierskie Polesie: dokąd jechać i co zobaczyć.
