Noryń — rzeka Żytomierskiego Polesia o długości 84 km, lewy dopływ Uża. Bierze początek koło wsi Lystwyn na Gzędzie Słoweczansko-Owruckiej, płynie przez ziemię owrucką oraz Narodycze i wpada do Uża. Głównym miastem na jej brzegach jest wieczny Owrucz, latopisczy Wruczyj.
Jaka to rzeka
Powierzchnia dorzecza Noryni wynosi 832 km², spadek — 1,5 m na kilometr, prąd jest więc tu bardziej żwawy niż na wielu poleskich rzekach. Dolina ma kształt trapezowaty, szerokość do 2,5 km, równina zalewowa miejscami jest podmokła, koryto umiarkowanie kręte, gdzieniegdzie wyprostowane. Nazwa ma najprawdopodobniej pochodzenie bałtyjskie, ale jej znaczenie nie jest znane.
Owrucz nad Norynią
Owrucz leży na brzegach Noryni od czasów Rusi Kijowskiej. Tutaj, według latopisu, w 977 roku zginął książę drewlański Oleg, a w mieście stoi cerkiew św. Bazylego — jeden z najstarszych zabytków architektury staroruskiej na Ukrainie. Obok znajduje się żeński monaster św. Bazylego. W pobliżu miasta na rzece utworzono zbiornik wodny Noryń z tamą.
Gzęda Owrucka, z której wypływa Noryń, słynęła z różowego łupku: zdobiono nim Sobór Sofijski i Złotą Bramę w Kijowie.
Dopływy
Z lewej strony do Noryni wpadają Biłka, Illinka, Chajczanka i Bowdunka, z prawej — Prybytky, Liznycia, Moszczanycia i Olszanka. Szczególnie piękne krajobrazy są na brzegach — w pobliżu wsi Dowhynyczi i Zariczczja.
Wskazówka
Noryń to piękna rzeka na spacery i wędkowanie w okolicach Owrucza. Kąpać się lepiej powyżej miasta: poniżej zrzutu oczyszczalni ścieków jakość wody jest gorsza.
Jak dojechać
Do Owrucza kursują pociągi i autobusy z Korostenia, Żytomierza i Kijowa. Rzeka jest widoczna bezpośrednio w mieście. Więcej — w artykułach o Owruczu, Gzędzie Słoweczansko-Owruckiej i rejonie korosteńskim.
