Na rogu ulic Petropawliwska i Pierwszomajowa w Żytomierzu stoi posiadłość Suchanowów-Sumowskich — dwupiętrowa rezydencja przypominająca mały pałac. Zbudował ją żytomierski przedsiębiorca i mecenas Mykoła Suchanow w latach 1890., a później dom przeszedł na rodzinę Sumowskich. Dziś mieści się tu Instytut Fizyki Stosowanej PAN Ukrainy.

Posiadłość Suchanowów-Sumowskich
Posiadłość Suchanowów-Sumowskich. Foto: Mic140, CC BY-SA 3.0

Dom z lwami

Parter jest rustykowany „pod kożuch”, a piętro urządzone według kanonów klasycznej architektury: korynckie pilastry, półkolumny, stiukowe girlandy, modyliony, kartusze i roślinne ornamenty. Kamienie zamkowe łuków nad oknami mają kształt lwich głów. Nad głównym wejściem znajduje się niewielki balkon. Obok stoi drugi, parterowy budynek zespołu — dawna kancelaria z stiukowym gzymsem. Oba budynki łączy metalowe ogrodzenie na ceglanych słupach.

Elektryczność i podziemne przejście

Budowa rozpoczęła się na początku lat 1890. i zakończyła w 1895 roku. Posiadłość była wyposażona według najnowszych osiągnięć techniki, nawet w oświetlenie elektryczne. Między głównym domem a kancelarią zachowało się do dziś podziemne przejście. Później posiadłość przeszła na Sumowskich. Syn ostatniej właścicielki, Oskar Hansen, podczas I wojny światowej zdążył ukryć rodzinną kolekcję sztuki użytkowej — dziś znajduje się ona w Żytomierskim Muzeum Sztuki.

Od komitetu miejskiego do instytutu

W czasach radzieckich w posiadłości mieścił się miejski komitet partii komunistycznej, a od grudnia 1991 roku — Instytut Fizyki Stosowanej. 13 kwietnia 2025 roku w wyniku rosyjskiego ataku rakietowego na Żytomierz budynek został uszkodzony: ucierpiała fasada i wnętrze, wybito okna. Jednak nośne ściany wytrzymały.

Jak dojechać

Adres: Żytomierz, ulica Petropawliwska 58 — centrum miasta. Niedaleko znajduje się Sobór Przemienienia Pańskiego i obwodowe muzeum krajoznawcze.

Co wziąć pod uwagę

W budynku mieści się instytucja naukowa, więc zwiedzaj go z zewnątrz. Żytomierz regularnie doświadcza ataków — sprawdź sytuację bezpieczeństwa przed podróżą.