Kościół św. Anny stoi we wsi Kijany w gminie Spiczyn powiatu łęczyńskiego, nad doliną Wieprza, około 8 km na zachód od Łęcznej i 20 km od Lublina. To murowana barokowa świątynia z przełomu XVII–XVIII wieku, związana z legendą o ślubowaniu przed wyprawą wiedeńską oraz z rodziną Marii Skłodowskiej-Curie. Wieś leży w Nadwieprzańskim Parku Krajobrazowym.

Ślubowanie wojewody

Parafię w Kijanach założył w 1599 roku miejscowy dziedzic Piotr Czerny. Murowany kościół wiąże się z Atanazym Moncińskim — podskarbi nadworny koronny, a później wojewoda wołyński, właściciel sąsiednich Zawieprzyc. Według podania, w 1683 roku, wyruszając z królem Janem III Sobieskim na pomoc Wiedniowi, złożył ślubowanie przed cudownym obrazem Matki Bożej Kijańskiej: jeśli wróci żywy, wybuduje tu murowaną świątynię i umieści obraz w głównym ołtarzu.

Monciński powrócił, a jeszcze tego samego roku rozpoczęto budowę; ukończono ją już po śmierci fundatora, około 1723 roku. Obraz Matki Bożej Kijańskiej z końca XVII wieku nadal znajduje się w kościele i jest czczony jako cudowny.

Kościół św. Anny w Kijanach od strony cmentarza parafialnego
Kościół św. Anny w Kijanach od strony cmentarza parafialnego. Foto: Proch, CC BY-SA 3.0 pl

Zabytek i cmentarz

Kościół, dzwonnica, cmentarz parafialny i ogrodzenie od 1972 roku wpisane są do rejestru zabytków. Oddzielnym zabytkiem jest stary cmentarz parafialny. Spoczywa na nim Józef Skłodowski — dziadek Marii Skłodowskiej-Curie, a w kościele znajduje się tablica pamiątkowa Ksawerego Skłodowskiego, który dzierżawił majątek w sąsiednich Zawieprzycach. To właśnie u niego w 1883 roku gościła młoda Maria.

Grobowiec Skłodowskich na cmentarzu parafialnym w Kijanach
Grobowiec Skłodowskich na cmentarzu parafialnym w Kijanach. Foto: Proch, CC BY-SA 3.0 pl

Kijany znane są od XIV wieku; od nich pochodzi nazwisko szlacheckiego rodu Kijańskich. W XVIII wieku wieś wchodziła w skład klucza kijanskiego Lubomirskich, a w XIX wieku powstał tu pałac, dziś znany jako pałac w Kijanach.

Jak dojechać

Kijany leżą przy drodze z Lublina do Łęcznej, około 20 km od Lublina. W pobliżu znajdują się ruiny pałacu w Zawieprzycach z kaplicą św. Antoniego oraz pałac w Kijanach, a w Łęcznej — kościół św. Marii Magdaleny i Wielka Synagoga. Kościół jest otwarty podczas nabożeństw. Dla obywateli Ukrainy to Polska: potrzebny jest paszport zagraniczny.