Cerkiew prawosławna św. Mikołaja stoi na wschodnim skraju wsi Dratów (Dratów) w gminie Ludwin, około 7 km na północny wschód od Łęcznej, obok jeziora Dratów. To parafialna świątynia Lubelsko-Chełmskiej eparchii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego — murowana cerkiew z końca XIX wieku, jedna z najbogaciej zdobionych wśród chełmskich cerkwi architekta Wiktora Syczugowa. Do niej prowadzi stara aleja lipowa.
Od unickiej cerkwi do murowanej
Pierwsza świątynia w Dratowie istniała jeszcze przed 1490 rokiem jako filia parafii w Mohylnicy, a w XVI wieku powstała tu odrębna parafia. Po unii brzeskiej przeszła do greckokatolików wraz z całą eparchią chełmską. W XVIII i XIX wieku we wsi dwukrotnie budowano nowe drewniane cerkwie, gdyż stare popadały w ruinę. Po likwidacji unii w 1875 roku świątynia stała się prawosławna.
Drewniana cerkiew ucierpiała w pożarze w 1886 roku; wraz z nią, według niektórych źródeł, spłonęły ikony, ikonostas i księgi metrykalne. Nową murowaną cerkiew zbudowano w latach 1888–1889 według projektu Wiktora Syczugowa dla parafii liczącej niemal tysiąc wiernych. Poświęcił ją w 1889 roku biskup lubelski Flawian, a dekoracje trwały do 1891 roku.
Uchodźstwo, wojny i zamknięcie
W 1915 roku prawosławni mieszkańcy wyjechali w głąb Rosji — na uchodźstwo. Niedaleko przebiegała linia frontu, a w cerkwi przez pewien czas funkcjonował szpital polowy. Pierwotne wyposażenie wywieziono i nie powróciło. Od 1923 roku parafia działała ponownie legalnie. 15 sierpnia 1942 roku gestapo rozstrzelało proboszcza Stefana Maleszę i jego córkę Olgę za ukrywanie uciekinierów z obozu pracy przymusowej w Chełmie; oboje są pochowani na parafialnym cmentarzu.
W 1947 roku, po deportacji ukraińskiej ludności prawosławnej podczas akcji „Wisła”, świątynię zamknięto. Ponownie otwarto ją w 1959 roku; odtąd obsługują ją księża z parafii Przemienienia Pańskiego w Lublinie, a nabożeństwa odbywają się tutaj co dwa tygodnie. W latach 2002–2008 cerkiew została gruntownie wyremontowana, a głównym sponsorem była kopalnia „Bogdanka”.
Architektura i otoczenie
Cerkiew zbudowana jest w stylu rosyjsko-bizantyjskim na planie krzyża i przewidziana na około 700 osób. Nad kwadratową nawą znajduje się cebulasta kopuła na cylindrycznym bębnie, a nad przedsionkiem — dzwonnica z taką samą kopułą. Fasady zdobi kilka rzędów fryzów i podwójne obramowania okien. Obecny dwurzędowy ikonostas pochodzi z cerkwi spod Przemyśla lub Łańcuta (według innych danych ze Sanoka), a polichromię XX wieku wykonali Julian Mizerski i o. Jurij Ihnatiuk. Nad częścią ołtarzową znajduje się fresk z przypowieścią o synu marnotrawnym.
Obok znajduje się cmentarz wojskowy z czasów I wojny światowej, gdzie pochowani są rosyjscy i niemieccy żołnierze polegli w sierpniu 1915 roku, oraz dawny cmentarz prawosławno-unicki z nagrobkami z przełomu XVIII i XIX wieku. Od 2009 roku każdego sierpnia odbywają się tu „Spotkania z prawosławiem”.
Jak dojechać
Z Lublina — do Łęcznej (około 25 km), dalej na północny wschód w stronę Ludwina. Obok — jezioro Dratów, a nieco na północ — Rogóźno, Łukcze i Piaseczno. W Łęcznej warto zobaczyć Wielką synagogę oraz kościół św. Marii Magdaleny. Najłatwiej wejść do środka podczas niedzielnej mszy. Dla obywateli Ukrainy to Polska: potrzebny jest paszport zagraniczny.
