„Od Wołynia do Podola” — edukacyjna ścieżka piesza Deraźnieńsko-Ostrogskiego Narodowego Parku Przyrodniczego na południu obwodu rówieńskiego. W ciągu kilku kilometrów przecina ona trzy krainy przyrodnicze: zaczyna się na wzgórzach Grzędy Mizoczańskiej (Wyżyna Wołyńska), schodzi w podmokłą dolinę Zbytynki — najwęższą część Polesia Małego, Przełom Ostrogski — i wychodzi na odgałęzienia Gór Krzemienieckich, należących już do Wyżyny Podolskiej. Stąd też wzięła się nazwa.
Według danych parkowych długość ścieżki wynosi 5,5 km, wraz z postojami warto przeznaczyć na nią około trzech godzin. Trasa jest liniowa, łączy wieś Buszcza w hromadzie mizoczańskiej oraz uroczysko „Kamień Zińka” koło wsi Mosty. Szlak jest oznaczony żółtym paskiem. W przewodniku po parku ścieżka została opisana od Buszczy; na mapie naniesiono ją w kierunku przeciwnym, od Mostów — przejść można w każdą stronę.
Siedem przystanków
1. Wieś Buszcza. Po raz pierwszy wspominana 8 grudnia 1322 roku w gramocie księcia Lubarta Gedyminowicza. Znaleziska narzędzi kamiennych — dłut, noży, skrobaków, siekier — świadczą, że ludzie żyli tu jeszcze w epoce kamienia. Wieś leży na lewym brzegu Zbytynki wśród wzgórz Grzędy Mizoczańskiej. W Buszczy znajduje się pomnik Semena Kotyka („Doksa”) — jednego z dowódców UPA, który zginął po bitwie pod Hurbami w 1944 roku.
2. Rzeka Zbytynka. Nazywana jest też Swityńką. Rzeka o długości 56 km należy do dorzecza Horynia; we wsi wpada do niej Buszczanka, przez miejscowych zwana Dżerełycią. Koło kafelka można zobaczyć tamę bobrową.
3. Błoto Buszczańskie. Ścieżka prowadzi przez podmokły las olszowy do torfowiska, które miejscowi nazywają Peretokami. Jest to niskie torfowisko węglanowe z turzycami i mchami hypnowymi — w Buszczańskim Rezerwacie Botanicznym (385 ha, utworzonym w 1984 roku) rosną objęte ochroną gatunkową szenus rdzawy, starodobczan wieloletni, tłustosz pospolity, rosiczka angielska i lipiennik Loesela. Miejscami trudno tu przejść, dlatego po deszczach warto mieć gumowe obuwie.
4. Małopoleski las sosnowy. Na piaszczystych wzgórzach-„grzędach” rośnie typowy bór poleski z małym torfowiskiem turzycowo-sfaగnowym, bagnem zwyczajnym i borówką bagienną — niespodziewany skrawek Polesia pośród lasostepu.
5. Mogiła Tura. Według podań kozacy walczyli tu z Turkami, a poległego tureckiego dowódcę pochowano konno. Obecnie jest to nasyp o wysokości około półtora metra.
6. Źródło w uroczysku „Kamień Zińka”. Woda spływa drewnianym korytem, wokół rośnie las grabowo-brzozowy z klonem i jesionem. Z tego miejsca zaczynają się odgałęzienia Gór Krzemienieckich.
7. Kamień Zińka. Największy głaz wśród nagromadzenia kamieni na zboczu — ma ponad 2 m wysokości i około 5 m średnicy. Legenda opowiada o młodym wojewodzie Zińku, który walczył w dolinie Zbytynki z Mongołami i Tatarami i z kilkoma wojownikami schronił się pod tym kamieniem.
Park Krajobrazowy Dermańsko-Ostrogski
Park narodowy utworzono 11 grudnia 2009 roku. Rozciąga się on doliną Zbytynki między Grzędą Mizocką a Górami Krzemienieckimi i składa się z kilkudziesięciu oddzielnych działek. Flora parku liczy 954 gatunki roślin, z nich 51 znajduje się w Czerwonej księdze Ukrainy; gatunków zwierząt z Czerwonej księgi jest 68. Fotopułapki parku rejestrowały sarnę, kota domowego (leśnego), ślady wilków.
Obok znajduje się kolejna ścieżka parku — „uroczysko Olchowa” koło Mostów (2 km), dostosowana dla osób niedowidzących, a także uroczysko Gurby z klasztorem i the pomnikiem w miejscu największej bitwy UPA z wojskami NKWD w kwietniu 1944 roku.
Jak dojechać
Buszcza leży około 35 km od Równego; samochodem — przez Zdołbunów i Mizocz. Transportem publicznym najprościej dojechać do Mizocza, dalej — taksówką. Ponieważ trasa jest liniowa, powrót do punktu wyjścia należy zaplanować wcześniej: między Buszczą a Mostami jest kilka kilometrów drogą wiejską. Przycisk „Jak dojechać do startu” na tej stronie wyznaczy trasę do początku szlaku.