O kilka kilometrów na północny zachód od osady Rużyn leży wieś Bystryk — osada jedna z dawnych w rejonie rużyńskim. Pierwsze wzmianki o wsi datowane są na 1525 rok; najpierw należała do majątku w Rużynie, a później do Zamoyskich. Przez stulecia swojego istnienia Bystryk przeszedł skomplikowaną drogę historyczną i zachował zabytki, które warto zobaczyć.
Bystryk w XIX wieku
Do końca XIX wieku wieś znacznie się rozrosła: według spisu z 1897 roku mieszkało tu 2671 osób, a w 1900 roku — prawie 3000. Mieścił się tu zarząd dużego majątku ziemskiego, a głównym zajęciem mieszkańców było rolnictwo.
Parafialna drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej stała w Bystryku jeszcze od 1736 roku. Obecna świątynia, według opisów krajoznawców, została wzniesiona szacunkowo w latach 80. XIX wieku.
Cerkiew Opieki Matki Bożej — zabytek architektury
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bystryku to drewniana świątynia, zbudowana według typowego projektu eparchialnego z XIX wieku, charakterystycznego dla wiejskich cerkwi Prawobrzeża tamtego okresu:
- symetryczny, wydłużony układ;
- kopuła na ośmiobocznym bębnie nad częścią centralną;
- portyk z kolumnami nad wejściem;
- ściany oszalowane deskami — typowe zdobienie wiejskich świątyń.
Ta świątynia była i pozostaje duchowym centrum wspólnoty wsi. Cerkiew Opieki Matki Bożej zachowała się do dziś i nadal funkcjonuje — jako miejsce nabożeństw oraz jako zabytek przypominający o historii Bystryka.
Znaczenie dla regionu
Cerkiew Opieki Matki Bożej to nie tylko obiekt religijny, lecz także cenny zabytek historyczny, który odzwierciedla rozwój ukraińskiego wiejskiego budownictwa drewnianego z epoki późnego XIX wieku. Jest częścią dziedzictwa kulturowego obwodu żytomierskiego i może zainteresować gości regionu, którzy interesują się historią i architekturą.
Dzisiaj Bystryk zachowuje swoje oryginalne oblicze: stare ulice, malownicze krajobrazy oraz zabytki, wśród których cerkiew Opieki Matki Bożej zajmuje honorowe miejsce. Wycieczkę tutaj wygodnie jest połączyć ze zwiedzaniem Rużyna.
Zdjęcia: Roman Malenkow, Serhij Szczerbij.
