Sarny — miasto nad rzeką Słucz, centrum rejonu sarneńskiego i jeden z głównych punktów rówieńskiego Polesia. Mieszka tu około 28,6 tysiąca ludzi. Od Równego — 90 km na północ trasą H25. Przez Sarny często przejeżdża się tranzytem, ale miasto ma ciekawą historię, a wokół rozciągają się lasy, rezerwat i dawne siedziby ziemskie.
Miasto przy kolei
Pierwsza wzmianka o Sarnach datowana jest na 1648 rok. Długo była to zwykła poleska wieś, nazywana też Dorotyczami: w 1859 roku liczono tu 132 zagrody i około 1100 mieszkańców.
Wszystko zmieniła kolej. W 1885 roku na skrzyżowaniu linii Równe — Łuniniec oraz Kowel — Korosteń powstał niewielki przystanek «Sarny». Obok zaczęto budować mieszkania dla kolejarzy, a w 1902 roku, po otwarciu linii Kijów — Kowel, — parowozownię i warsztaty wagonowe. Osada przy stacji rosła tak szybko, że już w 1917 roku otrzymała prawa miejskie.
W lutym 1918 roku przybyły tu eszelonami instytucje Ukraińskiej Centralnej Rady, i Sarny na krótki czas stały się miejscem pobytu rządu Ukraińskiej Republiki Ludowej. Po traktacie ryskim w 1921 roku miasto przypadło Polsce.
Bunkry linii «Polesie» i pamięć wojny
W latach 30. XX wieku Polacy wznieśli wokół Sarn rejon umocniony z betonowymi schronami bojowymi — część linii obronnej «Polesie». We wrześniu 1939 roku szturmowała go Armia Czerwona. Kilka bunkrów zachowało się w okolicach miasta, można je obejrzeć.
Podczas II wojny światowej Sarny przeżyły jedną z najstraszniejszych tragedii Polesia: w 1942 roku nazistowscy okupanci zamordowali około 14 tysięcy Żydów z miasta i okolicy. W mieście i w pobliżu znajdują się mogiły zbiorowe oraz znaki pamiątkowe.
Co zobaczyć w mieście
Warto zacząć od Sarneńskiego Muzeum Historyczno-Etnograficznego przy ulicy Proswity 20. Znajdują się tu dawne stroje, przedmioty codziennego użytku, wyroby poleskich rzemiosł i twórczości ludowej, a na otwartej przestrzeni — skansen z budynkami Wołyńskiego Polesia. Dalej — spacer nad Słucz: brzegi rzeki w granicach miasta są zielone i spokojne.
Rzeźba sarny z brązu to jeden z symboli miasta, chętnie robią sobie przy niej zdjęcia.
W Sarnach żyje też pamięć o kolei: stacja nadal jest ważna dla całej północy obwodu, a z miasta pociągi odjeżdżają w kierunku Równego, Kowla, Korostenia i Kijowa.
Wideo Sarneńskiej Rady Miejskiej o historii miasta:
W pobliżu Sarn
- Pałac Hipolita Mładzanowskiego w Tynnem — majątek nad brzegiem Słuczy.
- Dendropark w Klesowie — stary park w osadzie Klesów.
- Rówieński Rezerwat Przyrody — komplexy torfowisk z żurawiami, czarnymi jagodami i żurawiną. O nim, kolei wąskotorowej i Białym Jeziorze — w artykule Rówieńskie Polesie.
Społeczności, numery telefonów i pozostałe miasta rejonu — w pełnym przewodniku po rejonie sarneńskim.
Jak dojechać
Sarny — węzeł kolejowy, wygodnie tu dojechać pociągiem z Równego, Kijowa lub Kowla. Samochodem z Równego — trasą N25, około półtorej godziny. Autobusy — w rozkładzie dworca autobusowego w Sarnach, adresy schronów — w wykazie budowli ochronnych miasta. Wojewódzki ośrodek obok — Równe.
