Cerkiew Proroka Eliasza — zabytek architektury o znaczeniu narodowym, wzniesiony w latach 1836–1851 w Sumach. Świątynia znajduje się przy ulicy Jarosława Mądrego 45. Jest to jeden z najstarszych ośrodków życia duchowego w mieście, którego historia sięga początku XVIII wieku.
Historia świątyni
Pierwsza drewniana cerkiew św. Eliasza istniała już w 1705 roku. Przy świątyni od 1732 roku działała szkoła parafialna, w której uczyły się dzieci miejscowych mieszkańców.
W 1791 roku cerkiew spłonęła podczas wielkiego pożaru miasta. W następnym roku wydano pozwolenie na budowę nowej drewnianej świątyni, która przetrwała do 1839 roku.
Budowa murowanej cerkwi rozpoczęła się w lipcu 1836 roku z błogosławieństwa arcybiskupa Melecjusza (Leontowicza). Jednak 23 sierpnia 1839 roku wielki pożar zniszczył znaczną część Sum, w tym drewnianą cerkiew św. Eliasza. Z powodu zniszczenia miasta i parafii budowę nowej świątyni wstrzymano.
W 1844 roku dokończeniem prac zajął się sumski kupiec Stepan Ignatowicz Tichonow. Przekazał on na rzecz cerkwi do 1500 rubli srebrem. Dzięki jego pomocy budowę udało się kontynuować.
W 1845 roku poświęcono boczny ołtarz świętego Mitrofana, a w 1851 roku — główną świątynię.
Podczas pożaru w 1839 roku udało się uratować Ewangeliarz w srebrnej oprawie oraz cztery ikony — Zbawiciela, Matki Bożej, Jana Chrzciciela i Proroka Eliasza. Były one ozdobione srebrnymi koszulkami, ufundowanymi jeszcze w 1786 roku.
Architektura
Cerkiew Proroka Eliasza została wzniesiona w stylu klasycystycznym z niewielkimi elementami eklektyzmu. Jest to murowana z cegły, tynkowana budowla o kompozycji centralno-kopułowej, czterofilarowa i trójnawowa, wzniesiona na planie prostokąta ze ściętymi narożnikami.
Centralna część świątyni nakryta jest kopułą na wysokim, okrągłym bębnie z latarnią. Wewnętrzna absyda ma kształt półkolisty, a pozostałe części budowli nakryte są sklepieniami zamkniętymi.
Od strony zachodniej do głównego budynku przylega prostokątna dzwonnica z głównym wejściem do świątyni. Wieńczy ją kopuła z wysoką iglicą.
Wygląd architektoniczny cerkwi wyróżnia się powściągliwymi klasycznymi formami, wyraźnymi proporcjami i wyrazistym pionowym wieńczeniem dzwonnicy.
Co warto zobaczyć
Cerkiew Proroka Eliasza to jeden ze starych zabytków architektury Sum. Jej historia wiąże się z rozwojem miasta, wielkimi pożarami oraz dobroczynnością miejscowych kupców.
Podczas zwiedzania świątyni warto zwrócić uwagę na wysoką kopułę, okrągły bęben z wydłużonymi oknami oraz dzwonnicę, która tworzy zachodnią część zespołu architektonicznego. W pobliżu znajdują się również inne historyczne obiekty miasta, dzięki czemu cerkiew można włączyć do spaceru po starych kwartałach Sum.
Porucz
Cerkiew Świętych Piotra i Pawła, Sumskie Obwodowe Muzeum Krajoznawcze, Sobór Przemienienia Pańskiego — w centrum Sum.
