Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej we wsi Drohobuż niedaleko Hoszczy to najstarsza zachowana budowla obwodu rówieńskiego i zabytek architektury o znaczeniu narodowym. W jej murach nadal widać mur z dawnoruskiej plinthy, prawdopodobnie z XI wieku. Dzisiejszy Drohobuż to cicha wieś nad Horyniem, ale tysiąc lat temu była tu stolica księstwa dzielnicowego.
Książęcy Drohobuż
Drohobuż to jedno z najstarszych miast Wołynia. Kronika wspomina je po raz pierwszy pod 1084 rokiem, kiedy książę Wsiewołod oddał miasto Dawidowi Igorewiczowi. Tak zaczęła się historia księstwa drohobuskiego, które w XII wieku upadło, a książęta przenieśli się do Peresopnicy. Wtedy też przypuszczalnie założono tu klasztor i murowaną cerkiew w miejscu dzisiejszej.
W XIX wieku badacz Orest Fotyński znalazł w murach cerkwi mur z plinthy, a w latach 80. XX wieku badania to potwierdziły. Najprawdopodobniej świątynię zniszczono w 1241 roku, kiedy przez Wołyń przeszły wojska Batu-chana. W 1230 roku Drohobuż przeszedł do księstwa łuckiego, a wraz z upadkiem państwa halicko-wołyńskiego stał się wsią książąt Ostrogskich.
Zamek i klasztor Ostrogskich
20 grudnia 1514 roku król Zygmunt I dał księciu Konstanty Ostrogskiemu przywilej zbudowania w Drohobużu zamku i nadania mu praw miejskich — była to wdzięczność za zwycięstwo pod Orszą. W przywileju wspomniano również klasztor Przeczystej Bogurodzice. Budynki klasztorne przylegały do nowej cerkwi Zaśnięcia, a fragmenty dawnej plinthy zachowały się w prawie wszystkich jej murach. W XVI wieku klasztor był ważnym miejscem: odprawiano tu nabożeństwa, na które przyjeżdżali mieszczanie z Równego, a szlachta umawiała się tu na polubowne załatwianie sporów.
Ikona Hodegetrii
Najcenniejszą świętością cerkwi jest ikona Matki Bożej Hodegetrii. W 1984 roku przekazano ją do renowacji do Lwowa, gdzie datowano ją na XIII — początek XIV wieku. Teraz jest przechowywana w Rówieńskim Obwodowym Muzeum Krajoznawczym jako jedna z najstarszych zachowanych ikon Ukrainy.
Jak dojechać
Drohobuż znajduje się w rejonie rówieńskim, niedaleko Hoszczy, około 40 minut od Równego. Wycieczkę wygodnie połączyć z Hoszczą i Ostrogiem.
