Kaczanówka — Narodowy Rezerwat Historyczno-Kulturalny w osadzie Kaczanówka w rejonie pryłukskim, nad brzegami rzeki Samosz. Jest to zespół pałacowo-parkowy majątku ziemskiego, założonego w latach 70. XVIII wieku, oraz jedna z niewielu ukraińskich posiadłości, która zachowała się w całości. Rezerwat utworzono w 1981 roku, a w 2001 roku park uzyskał status narodowy.
Od Rumiancewa do Tarnowskich
Majątek założono w latach 70. XVIII wieku, gdy dobra należały do feldmarszałka Piotra Rumiancewa. Autorstwo pałacu przypisuje się architektowi Karolowi Blankowi. W 1808 roku Rumiancew sprzedał majątek ziemianom Poczekom, a z czasem przeszedł on w ręce rodu Tarnowskich. Za czasów Tarnowskich pałac przeszedł pięć etapów budowlanych i z parterowego stał się piętrowy, zachował jednak spójną koncepcję całego zespołu.
Wasyl Tarnowski młodszy zgromadził tu słynną kolekcję ukraińskich starożytności i pamiątek po Szewczence, która później stała się podstawą Czernihowskiego Muzeum Historycznego, noszącego jego imię.
Pałac i park
Na górnym płatku stoi kompleks pałacowy: dwupiętrowy pałac w stylu klasycystycznym z ozdobną kopułą, oficyny tworzące dziedziniec paradny oraz loggia z portykiem. W salach zachowały się kominki, lustra na marmurowych podstawach, piece kaflowe oraz malowany plafon sali rycerskiej. Poniżej rozciąga się park krajobrazowy o powierzchni 560 hektarów — jeden z największych na Ukrainie — z 12 stawami, pawilonami, rzeźbami, mostkami, sztucznymi „ruinami” i amfiteatrem. W parku rośnie ponad 50 gatunków drzew.
Goście Kaczanówki
W Kaczanówce bywali Taras Szewczenko, Mykoła Kostomarow, Mychajło Maksymowycz, Mykoła Gogol, Marko Wowczok, Dmytro Jawornycki, Ilja Riepin, Mykoła Ge, Mychajło Szczepkin. Księga gości honorowych liczy 608 autografów. Latem 1838 roku pracował tu kompozytor Michaił Glinka: według podania w altance na szczycie wzgórza pisał operę „Ruslan i Ludmiła”. Szewczenko przyjechał tu w maju 1843 roku, podczas swojej pierwszej podróży po Ukrainie; w parku zachowała się polana, na której pod starym dębem poeta rozmawiał z wieśniakami i chłopskimi muzykantami.
Jak dojechać
Kaczanówka leży na ziemi pryłukskiej, na południu obwodu czernihowskiego. Gotowa trasa — „Spacer po parku majątku „Kaczanówka””. W Czernihowie warto obejrzeć kolekcję Tarnowskiego w muzeum historycznym.
