Udaj — rzeka lewobrzeżnego lasostepu, prawy dopływ Suli. Płynie przez rejon prylucki w obwodzie czernihowskim oraz rejon lubeński w obwodzie połtawskim. Nad Udajem leżą Pryłuki, Pyriatyn oraz osiedla Warwa, Ładan i Dihtiari. Rzeka po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumentach z 1390 roku.

Udaj przy miejskiej plaży w Pryłukach
Udaj przy miejskiej plaży w Pryłukach. Zdjęcie: Użytkownik:Olexdj, domena publiczna

Od bagna do Suli

Udaj bierze swój początek z bagna na wschód od wsi Rożniwka. W górnym biegu płynie na zachód, potem gwałtownie skręca na południe i południowy wschód, a w środkowym i dolnym biegu tworzy kilka dużych zakrętów. Wpada do Suli we wsi Berezotocza niedaleko Luben. Długość rzeki wynosi 327 km, powierzchnia dorzecza — 7030 km².

Dolina szeroka, 2,5–3 km, miejscami do 6 km, zalewowa podmokła, z meandrami. Koryto kręte, o szerokości 15–20 metrów w górnym biegu i do 40 metrów w dolnym. Głębokość zazwyczaj 0,3–1,5 metra, miejscami do 4,5 metra. Rzeka zamarza pod koniec listopada — na początku grudnia i odmarza w drugiej połowie marca. Największe dopływy to Iczenka, Łysogir, Warwa, Smoż.

Rezerwatowa dolina

Dolina Udaju jest jednym z najcenniejszych przyrodniczych korytarzy Lewobrzeża. W górnym biegu znajduje się Iczniański Narodowy Park Przyrodniczy, niżej — rezerwaty Dorohynski, Dejmanowski, Kukwiński, wyspa Masalski, a w obwodzie połtawskim — Pyriatyński Park Narodowy. Piękne zbocza i wyraźny nurt przyciągają kajakarzy.

Udaj we wsi Piski-Udajskie
Udaj we wsi Piski-Udajskie. Zdjęcie: Viktor1960, GFDL

W ostatnich latach Udaj zamiera i zamula się: na niektórych odcinkach dawna żeglowna rzeka zamienia się w wąski strumyk, o czym alarmują lokalne społeczności.

Wędkarstwo

W Udaju występują karaś, szczupak, leszcz, płoć, okoń, jaź, lin, kiełb, ciernik i piekielnica, miejscami zdarzają się raki. Ryby łowi się z brzegu na spławik i feeder, a na rozlewiskach i przy zaroślach — szczupaka i okonia na spinning. Najpopularniejsze miejsca to okolice Pryłuk, Warwy i dalej w dół rzeki, gdzie koryto jest szersze. Z powodu zanieczyszczeń i kłusownictwa ryb ostatnio ubywa. Obowiązują ogólne zasady połowu.

Jak dojechać

Najwygodniej rozpocząć poznawanie Udaju w Pryłukach: do miejskiej plaży nad rzeką można dojść pieszo z centrum. Stamtąd niedaleko do Monasteru Gustyńskiego nad brzegiem Udaju oraz do Warwy.