Pałac w Cielesnicy — klasycystyczna rezydencja pośród parku angielskiego w gminie Rokitno, kilka kilometrów od Bugu. Dom z lat 30. XIX wieku przetrwał właścicieli-innowatorów, wojnę, państwowe gospodarstwo i zaniedbanie, a po renowacji w 2013 roku ponownie otwarty dla gości jako hotel oraz miejsce koncertów i wystaw.
Serwińscy i Radziwiłłowie
Ziemie wokół w XV wieku należały do Andruszkiewiczów, a w 1526 roku przeszły do rodu Cielesnickich, którzy założyli folwark i nadali mu nazwę. W 1630 roku majątek kupił Aleksander Ludwik Radziwiłł i przyłączył go do hrabstwa bialskiego. W 1810 roku ostatni właściciel pałacu bialskiego Dominik Radziwiłł sprzedał Cielesnicę Andrzejowi Serwińskiemu.
Nowy gospodarz rozbudował folwark: olejarnia, browar, młyn, cegielnia, sady z zagranicznymi odmianami, wyselekcjonowany inwentarz, nawet plantacja morwy z jedwabnikami. Wtedy też założył park angielski, a w latach 1832–1835 wzniósł klasycystyczny pałac — według własnego projektu lub projektu Antonio Corazziego.
Rosenwerthowie i samoloty
Około 1880 roku Maria Serwińska wyszła za mąż za Henryka Ruziczkę de Rosenwertha, i majątek przeszedł na tę rodzinę. Ich syn Stanisław w latach 20. XX wieku zmodernizował gospodarstwo — gorzelnia, młyn parowy, elektrownia, gospodarstwo rybne — oraz w latach 1921–1928 przebudował pałac przy udziale architektów Kazimierza Skurewicza i Romualda Gutta. Był też jednym z inicjatorów i udziałowców Podlaskiej Fabryki Samolotów w Białej Podlaskiej. Rodzina mieszkała w pałacu do 1945 roku, potem majątek przejęło państwo: działał tu dom twórczości Politechniki Warszawskiej, później klub, sala kinowa i punkt medyczny państwowego gospodarstwa.
Park i legenda
Pałac jest prostokątny, z fasadą zwróconą na zachód, z okrągłym holem na osi. Na fasadzie znajduje się cofnięty portyk z dwoma parami kolumn, nad nim attyka z fryzem: wazy, gryfony, rogi obfitości, akantowe pędy. Park ma pomnikowe jesiony, czarne sosny i dęby, staw i oczka wodne oraz klasycystyczną oranżerię z drugiej ćwierci XIX wieku. Z pałacem związana jest legenda, znana już za czasów etnografa Oskara Kolberga: na wyspie pośród stawu pod borami Holobud stał kościół, który podczas wesela zapadł się pod ziemię razem z młodym i gośćmi. Biała gołębica, która co noc gruchała na starej topoli, to dusza panny młodej. Starsi mieszkańcy mówią, że w niedzielę nad stawem słychać dzwony.
Jak dojechać
Cełesznica leży około 10 km na wschód od Janowa Podlaskiego i około 22 km na północny wschód od Białej Podlaskiej. Dla Ukraińców to Polska, potrzebny jest paszport; niedaleko jest Bug i granica z Białorusią, więc możliwa jest kontrola dokumentów. Pałac działa jako hotel, dlatego można zwiedzać park i zewnętrzny wygląd, a goście mają również dostęp do wnętrz. Obok znajduje się świątynia w Pratulinie, w Janowie – zamek biskupi i bazylika Trójcy Świętej.
