Rezerwat krajobrazowy Cezariwka leży w lasach koło wsi Niżyłowicze w hromadzie Makarów w rejonie buczańskim, 60 km na zachód od Kijowa. Jego 475 hektarów to jeden z najbardziej podmokłych terenów chronionych obwodu kijowskiego: system Bagien Żabich z jeziorami Zubarewe, Mochowate, Gronne i kilkoma mniejszymi, otoczony lasami sosnowo-dębowymi. Do końca lat 80. XX wieku w okolicznych lasach znajdowały się tajne obiekty wojskowe, więc człowiek prawie tu nie gospodarzy.
Lasy na wzgórzach, bagna w zagłębieniach
Rezerwat utworzono 10 marca 1994 roku decyzją Kijowskiej Rady Obwodowej; nad gruntami sprawuje pieczę gospodarka leśna w Makarowie. Dobrze widać tu, jak poleska rzeźba terenu rozdziela przyrodę: na wzniesieniach rosną lasy, a w zalewowych zagłębieniach — bagna niskie z bogatą roślinnością. Wyżej na fałdach rzeźby uformowały się torfowiska the mchem sphagnum, a między lasem a bagnem rozrosła się olsza czarna. Przez bagna z północy na południe biegnie zrujnowana droga-tama, którą do dziś jeżdżą zrywki drewna.
Najwięcej jest tu lasów sosnowo-dębowych i dębowych, zdarzają się lasy mieszane i fragmenty starego, przejrzałego lasu. W wilgotnych borach koło bagien rosną czernica i trzęślica modra, w lasach sosnowo-dębowych — grab i brza, w podszycie — leszczyna. Na skrajach bagien rosną turzyca omszona i pęcherzykowata, turzyca czarna oraz chroniona turzyca Buxbauma, na torfowiskach mchowych — turzyca Oskara i pęcherzykowata, a w zalewowych dołach — siedmiopalecznik błotny. Zdarza się widłak torfowy z Czerwonej Księgi Ukrainy.
Zwierzęta i ptaki
Najliczniejsze zwierzęta rezerwatu to dziki, sarny i łosie. Naukowcy przypuszczają, że w tutejszych lasach gniazduje bocian czarny, rzadki i bardzo ostrożny ptak.
Niżyłowicze i Wały Żmijowe
Przez Niżyłowicze przechodzą dwie najstarsze linie Wałów Żmijowych — umocnień ziemnych, które przez wieki chroniły ziemie kijowskie przed koczownikami. Koło wsi znaleziono cmentarzysko z X–XI wieku z pochówkami wojowników. Po raz pierwszy wieś wspomniano około 1415 roku jako własność Kijowskiej Metropolii Sofijskiej, która płaciła daninę miodem. Później Niżyłowicze należały do hrabiny Aleksandry Branickiej i znajdowało się tu leśnictwo Branickich. Jego budynek zachował się — teraz mieści się w nim muzeum pisarza Ołeksandra Pidbuhy.
Jak dojechać
Niżyłowicze leżą 12 km od Makarowa i 61 km od Kijowa trasą Kijów — Żytomierz (M-06). Najbliższa stacja kolejowa to Bujan, oddalona o 8 km. Rezerwat zaczyna się w lasach koło wsi, do jezior prowadzą drogi leśne.
Wskazówka
Bagna w rezerwacie są prawdziwe i głębokie, więc nie schodźcie z dróg i nie chodźcie tam sami. Najlepszy czas to późna wiosna i wczesna jesień, kiedy jest mniej komarów. Wycieczkę warto połączyć z majątkiem von Mecka w Kopyłowie, który również znajduje się na ziemi makarowskiej. Więcej o regionie — w artykule o Polesiu Kijowskim.
