Cerkiew Michała i Teodora stoi przy ulicy Hetmana Połubotka w Czernihowie, na terenie dawnej posiadłości nakaznego hetmana Pawła Połubotka. Jest to jedyna świątynia na Ukrainie poświęcona czernihowskiemu księciu Michałowi Wsiewołodowiczowi i jego bojarskiemu towarzyszowi Teodorowi — męczennikom z XIII wieku.

Książę, który się nie kłaniał

Według podania w 1246 roku książę Michał i bojar Teodor przybyli do obozu Batu-chana. Odmówili przejścia upokarzającego obrzędu oddania czci ogniowi i mongolskim idolom, przez co zostali straceni. Ich relikwie pochowano w głównej świątyni miasta — soborze Spaskim, a wkrótce potem obu kanonizowano. W 1572 roku relikwie przewieziono do Moskwy, gdzie znajdują się do dziś.

Świątynia koło domu hetmana

Nakazny hetman Paweł Połubotok
Nakazny hetman Paweł Połubotok. Ilustracja: Olga Mordvinova, domena publiczna

Budowę cerkwi rozpoczęto w 1801 roku obok domu Pawła Połubotka, nakaznego hetmana, który zmarł w Twierdzy Pietropawłowskiej w 1724 roku. Z powodu braku środków prace przeciągnęły się do 1806 roku, a świątynię konsekrowano w 1808 roku. Początkowo miała cechy klasycyzmu z elementami baroku, a w drugiej połowie XIX wieku po przebudowie nabrała „bizantyjskiego” wyglądu. Cerkiew działała przy Czernihowskim Seminarium Duchownym.

Cerkiew Michała i Teodora przy ulicy Hetmana Połubotka
Cerkiew Michała i Teodora przy ulicy Hetmana Połubotka. Zdjęcie: Klymenko Tatyana, CC BY-SA 4.0

Za władzy radzieckiej świątynię zamknięto, a pod koniec XX wieku zwrócono wiernym. W 2008 roku nieżyński majster O. Koszel wykonał dla niej nowy złocisto-biały ikonostas. Obecnie cerkiew należy do Prawosławnego Kościoła Ukrainy.

Jak dojechać

Świątynia stoi przy ulicy Hetmana Połubotka 40, na północ od centrum Czernihowa. Wygodnie dojechać tu transportem miejskim lub dojść pieszo od Wału w około 25 minut. O innych świątyniach miasta piszemy w artykule „Czernihów — ukraińska Rawenna nad Desną”.