Przy ulicy Kijowskiej w Żytomierzu zachował się dom, w którym pod koniec XIX wieku mieszkał pisarz i działacz społeczny Mychajło Kociubiński. Przyszły autor „Cieni zapomnianych przodków” przebywał tu przez kilka miesięcy — od listopada 1897 do marca 1898 roku.
W tym czasie Kociubiński pracował w redakcji żytomierskiej gazety „Wołyń”. Najpierw był administratorem wydania, a potem prowadził rubrykę „Świat i cienie rosyjskiego życia”, podpisując materiały kryptonimem „M. K.”. Okres żytomierski stał się ważnym etapem jego działalności dziennikarskiej.
Pisarz mieszkał w dwupiętrowym, wzniesionym na planie litery L ceglanym budynku, wzniesionym w drugiej połowie XIX wieku jako hotel. Podczas II wojny światowej budynek został częściowo zniszczony, a w 1949 roku odbudowany. Na fasadze znajduje się tablica pamiątkowa ku czci Kociubińskiego, a sam dom wpisano do rejestru zabytków historii i architektury o znaczeniu lokalnym. Dziś mieszczą się tu kawiarnie i placówki handlowe.
Kociubiński i Żytomierz
Pod koniec XIX wieku Żytomierz był jednym z głównych centrów kulturalnych Wołynia. Mychajło Kociubiński przyjechał tu do pracy w gazecie „Wołyń” po nieudanych próbach znalezienia zatrudnienia w Czernihowie.
W tym okresie:
- aktywnie zajmował się dziennikarstwem;
- pracował z materiałami redakcyjnymi i prowadził własną rubryk;
- występował w obronie samodzielności języka ukraińskiego w polemice prasowej.
Miesiące w Żytomierzu nie były łatwe: w listach do żony Kociubiński skarżył się na wyczerpującą pracę i opóźnienia w wypłacie pensji. W tym domu odwiedzali go etnograf Lew Szternberg i krajoznawca Wasyl Krawczenko. Mimo że pisarz mieszkał w Żytomierzu niedługo, miasto na zawsze pozostało częścią jego biografii.
Co warto zobaczyć w pobliżu
Dom stoi w centrum Żytomierza, w pobliżu znanych zabytków miejskich:
- Sobór Katedralny św. Michała Archanioła;
- dom Tribela przy ulicy Mychajliwskiej;
- plac Zwycięstwa oraz Sobór Przemienienia Pańskiego;
- słynny „Płaski dom”.
Dlatego ta część ulicy Kijowskiej jest jedną z najbardziej klimatycznych i historycznych w mieście.
Ciekawostka
Mychajło Kociubiński w różnych latach był nie tylko pisarzem, ale też dziennikarzem, redaktorem i urzędnikiem państwowym. Okres żytomierski jego życia jest mniej znany niż czernihowski, jednak to właśnie tutaj aktywnie pracował w prasie i kształtował się jako publicysta.
