Osiedle typu miejskiego Horodnica leży na północny zachód od Zwiahela (do 2022 roku – Nowogród Wołyński), na malowniczym brzegu rzeki Słucz. Jest to ośrodek hromady horodnickiej w rejonie zwiahelskim; według spisu z 2001 roku mieszkały tu 5604 osoby.

Historia osiedla

Wzmianki dokumentalne o Horodnicy znane są od XVII wieku, a sama miejscowość, według podań, jest znacznie starsza. Istnieje legenda, że w miejscu osiedla stało kiedyś wielkie miasto, zniszczone jeszcze w starożytności. Zostały po nim dawne cmentarzyska, a nowi osadnicy nazwali okolicę „Horod-nic” – „nie ma miasta”. Z czasem nazwa przekształciła się we współczesną – Horodnica.

W drugiej połowie XVII wieku założono tu męski monaster Świętego Jerzego, który w XVIII wieku przestał istnieć. Na jego miejscu w 1744 roku zbudowano drewnianą cerkiew ku czci świętego Jerzego.

W 1891 roku monaster odtworzono już jako żeński, a na początku XX wieku pojawił się duży sobor Świętego Jerzego w stylu neobizantyjskim, który ma wiele wspólnego z kijowskim soborem Włodzimierskim.

W 1923 roku władze sowieckie zamknęły monaster, ale podczas okupacji niemieckiej wznowił on działalność. Od 1945 roku sobor funkcjonował jako cerkiew parafialna. W 1979 roku monaster ponownie zaczął działać, łącząc wspólnotę męską i żeńską, mimo nacisków władz sowieckich.

Od 1994 roku monaster posiada status stavropoligialnego (podlegającego bezpośrednio zwierzchnikowi cerkwi, UCP MP) i jest jednym z największych monasterów prawosławnych obwodu żytomierskiego.

Sobor Świętego Jerzego w Horodnicy
Sobor monasteru w Horodnicy, widok z boku
Kopuły soboru Świętego Jerzego
Teren monasteru Świętego Jerzego w Horodnicy
Kompleks klasztorny w Horodnicy

Dziedzictwo religijne i kulturowe

W XIX wieku Horodnica była miasteczkiem z dużą społecznością żydowską. Na przełomie XIX i XX wieku zbudowano tu synagogę, która przetrwała do naszych dni, choć została częściowo przebudowana.

W XXI wieku w osiedlu pojawił się kościół świętego Antoniego Padewskiego, który obsługuje społeczność rzymskokatolicką Horodnicy.

Horodnica znana jest również ze swojej historii przemysłowej: od końca XVIII do początku XIX wieku działała tu fabryka porcelany, której wyroby są cenione przez kolekcjonerów.

Tak więc osiedle ma bogaty krajobraz religijny: społeczności prawosławna, rzymskokatolicka i żydowska pozostawiły wyraźny ślad w architekturze i kulturze.

Współczesne życie Horodnicy

Dziś Horodnica łączy dziedzictwo historyczne z współczesnym życiem. Sobor Świętego Jerzego, synagoga oraz kościół świętego Antoniego Padewskiego przyciągają turystów i pielgrzymów. Osiedle zachowuje atmosferę dawnych czasów, a zarazem żyje współczesnymi realiami.

Horodnica to miejsce, w którym historia, religia i kultura harmonijnie się splatają, tworząc niepowtarzalny klimat Polesia Żytomierskiego.

Zdjęcia: Maksym Melnykow i Roman Malenkow.

Synagoga w Horodnicy
Budynek dawnej synagogi w Horodnicy
Synagoga w Horodnicy, fasada

Synagoga

Kościół świętego Antoniego Padewskiego w Horodnicy
Kościół w Horodnicy, widok z boku
Kościół świętego Antoniego w Horodnicy

Kościół