Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Antoniego Padewskiego stoi w Milejowie — siedzibie gminy na południu powiatu łęczyńskiego, około 25 km na wschód od Lublina. To eklektyczna świątynia z połowy XIX wieku, fundacja hrabiów Rostworowskich, do której w latach 90. XX wieku dobudowano nową część. Wewnątrz zachowało się wiele starych obrazów oraz krypta fundatorów.

Fundacja Rostworowskich

Pierwszą świątynią w Milejowie była prawosławna cerkiew św. Praksedy z XV wieku, która później stała się greckokatolicka. Katolicy uczęszczali do parafii w Biskupicach, Łańcuchowie i Mełgwi. O własny kościół w Milejowie zadbała jako pierwsza w 1818 roku Helena Chrapowicka, która zapisała na budowę 36 tysięcy złotych. Sprawę kontynuowali hrabiowie Rostworowscy, przede wszystkim Marianna z Jansenów Rostworowska, wdowa po senatorze Antonim Melitonie Rostworowskim. Zmarła na cholerę w 1856 roku, więc budowę ukończył jej syn Antoni Ignacy.

Świątynię wznoszono w latach 1855–1859 według projektu Konstantego Hendigeriego z Krasnegostawu. 2 października 1859 roku konsekrował ją biskup pomocniczy lubelski Walenty Baranowski. Na uroczystość zebrały się tysiące ludzi, a kilka dni później biskup udzielił bierzmowania 1650 wiernym.

Klasycystyczny ołtarz Matki Bożej Sercowej w Milejowie
Klasycystyczny ołtarz Matki Bożej Sercowej w Milejowie. Zdjęcie: Nie wiem co napisać, CC BY-SA 4.0

Co w środku

Z zewnątrz kościół jest neoromański, wieża łączy cechy neoromańskie i neogotyckie. Stara część ma bardzo dobrą akustykę. W jej dawnym ołtarzu głównym — klasycystycznym, białym ze złoceniami — znajduje się ikona Matki Bożej Sercowej Milejowskiej z XVII–XVIII wieku. Na początku XX wieku Rostworowscy przywieźli z Rzymu kopię ikony Matki Bożej Nieustającej Pomocy do bocznej kaplicy.

Wśród zabytków jest drewniana rzeźba św. Antoniego z XVII wieku, obraz Przemienienia z XV–XVI wieku (najstarszy w świątyni), witraże z 1907 roku oraz kopia obrazu Szymona Czechowicza. Pierwsze organy z 1857 roku zbudowała warszawska firma Mateusza Melczarskiego; w latach 2010–2011 w ich szafie zainstalowano instrument przywieziony z Holandii.

Organy kościoła w Milejowie
Organy kościoła w Milejowie. Zdjęcie: Nie wiem co napisać, CC BY-SA 4.0

Dzwony, wojny i nowa część

W 1915 roku Austriacy zabrali z dzwonnicy dzwony „Józef”, „Stanisław” i „Antoni”, a podczas II wojny światowej nowe dzwony zdjęli Niemcy. W 1946 roku parafianie zawiesili dzwon „Maria” — wotum za to, że przetrwali wojnę. Pod starą częścią znajdują się krypty Rostworowskich, w tym ostatniego dziedzica Milejowa Stanisława Kostki Rostworowskiego. W latach 1990–1996 kościół rozbudowano, a od 2006 roku ołtarz główny stoi w nowej części.

Jak dojechać

Milejów leży około 10 km na południe od Łęcznej, z Lublina to około 30 minut samochodem. W pobliżu znajduje się posiadłość Lachertów w Ciechanek i dolina Wieprza w Nadwieprzańskim Parku Krajobrazowym, a w Łęcznej — kościół Marii Magdaleny oraz Wielka Synagoga. Kościół jest otwarty podczas nabożeństw. Dla obywateli Ukrainy to Polska: potrzebny jest paszport zagraniczny.