Oster to niewielkie miasto na lewym brzegu Desny, tam, gdzie wpada do niej rzeka Oster, będąca ośrodkiem hromady Oster w rejonie czernihowskim. Mieszka tu około 5,5 tysiąca ludzi. Jest to jedno z najstarszych miast Lewobrzeża, a jego głównym zabytkiem są ruiny bożnicy Jurijowej, cerkwi z XI–XII wieku.
Horodec nad Ostrą
Po raz pierwszy miasto wzmiankowane jest w kronice pod 1098 rokiem jako „Horodec na Wostrze”, czyli gród Jurija. Założył go książę kijowski Włodzimierz Monomach. Horodec leżał na skrzyżowaniu szlaków handlowych z północnych księstw do Kijowa i Bizancjum, więc szybko się rozbudowywał — i równie często cierpiał z powodu wojen. Na początku XIV wieku bliżej Desny wyrósł nowy ośrodek, który nazwano Oster.
Bożnica Jurijowa
Cerkiew św. Michała wzniesiono w 1098 roku na polecenie Monomacha jako świątynię zamku książęcego. W XII wieku Oster należał do Jurija Dołgorukiego, a książę ozdobił swoją dworską cerkiew freskami podobnymi do malowideł Sofii Kijowskiej — stąd nazwa „bożnica Jurijowa”. W 1152 roku świątynia ucierpija, gdy miasto spalił książę Iziaslav Mścisławowicz, w 1195 roku odnowił ją Wsiewołod Jurjewicz, a w 1240 roku zniszczyli ją Mongołowie.
W 1695 roku cerkiew odbudowano, ale w 1753 roku uderzył w nią piorun, a wzgórze zaczęło osuwać się w stronę rzeki. Pod koniec XVIII i na początku XIX wieku większą część budowli rozebrano; zachowała się jedynie część ołtarzowa — apsyda oraz fragment ściany z freskami z XII wieku. Odrestaurowano je w 1907 roku, a następnie w 1924, 1950 i w latach 1977–1980. Bożnica jest częścią zabytku o znaczeniu narodowym „Grodzisko-dzieciniec kronikarskiego miasta Horodec nad Ostrą”.
Od starostwa do powiatu
Za Litwy Oster otrzymał książę Jurij Połowiec-Rożynowski, a w 1538 roku wzniesiono tu zamek. W pierwszej połowie XVII wieku miasto było ośrodkiem starostwa osterskiego, a później miastem sotennym pułku kijowskiego. Od 1764 roku Oster stał się ośrodkiem powiatowym. Obok miasta Desną przepływało rocznie do tysiąca barż i bajdaków, więc handel kwitł tu także w XIX wieku. W Ostrze działa muzeum krajoznawcze.
Herb
Historyczny herb Ostra przedstawia w zielonym polu bramę miejską z trzema wieżami i złotym krzyżem. Przywilej na herb i prawo magdeburskie miasto otrzymało za męstwo podczas oblężenia w latach 1663–1664.
Jak dojechać
Oster leży między Kijowem a Czernihowem, nad Desną. Bożnica stoi przy wjeździe do miasta od południa, na wysokim wzgórzu. Obok znajduje się Kozielec z soborem Razumowskich.
