Zbiornik Kijowski, przez wszystkich nazywany Morzem Kijowskim, to pierwszy, najwyżej położony w biegu z sześciu zbiorników kaskady Dnieprowskiej. Leży w obwodach kijowskim i czernihowskim oraz ciągnie się od zapory Kijowskiej HES w Wyszhorodzie na północ prawie do granicy z Białorusią. Dla Polesia Kijowskiego to główny akwen: szerokie tafle, piaszczyste plaże i sosnowe brzegi zaczynają się pół godziny od stolicy.
Morze utworzone w latach 60.
Zbiornik napełniono w latach 1964–1966, przegradzając Dniepr zaporą powyżej Kijowa w rejonie Wyszhorodu. Według projektu jego powierzchnia wynosiła 922 kilometry kwadratowe, długość – około 110 km, największa szerokość – do 12–13 km, a objętość – 3,73 kilometra sześciennego. Najgłębsze miejsca, do 15 metrów, znajdują się przy zapórze; średnia głębokość to zaledwie 4,1 metra, a prawie połowę powierzchni zajmują płycizny do dwóch metrów. Z powodu zamulania i zarastania współczesna powierzchnia zmniejszyła się do 824 kilometrów kwadratowych, a długość – do 96 km.
Pod wodą znalazło się wiele wsi, głównie na lewym brzegu: Starosielie, Swaromje, Oszytki, Tarasowicze, Czernin, Okuninowo, Nowy i Stary Hłybiw, Siwki, Birky, a na prawym – Borki, Tołokunska Rudnia, Rotycze, Domantowe, Teteriwka. Okuninowo zostało później odbudowane w nowym miejscu. Przy niskim stanie wody na mieliznach wciąż widać pnie zatopionego lasu.
Dniepr, Prypeć i Teteriw
Zbiornik zajmuje dolinę Dniepru od Wyszhorodu do wsi Dnieprowśke, dolinę Prypeci – od ujścia do Czarnobyla, oraz Teteriwa – od ujścia do wsi Bohdany. Z prawego brzegu wpupadają tu Teteriw, Irpień i Prypeć. Basen Prypeci łatwo rozpoznać po ciemniejszej wodzie – ma ona więcej substancji humusowych z poleskich błot. Górne tafle są płytkie i zarastają trzciną oraz wodorostami, a dolna część od Rudni Tołokunskiej do zapory jest najgłębsza.
Woda w morzu odnawia się w ciągu roku 9–12 razy. Wiosną, podczas powodzi, zbiornik przypomina rzekę, a od końca czerwca przepływ spada i staje się on podobny do jeziora. Najcieplejsza woda jest w lipcu, 21,5–22 °C. Właśnie wtedy na płyciznach często „kwitnie” woda.
Plaże i wypoczynek
Najpopularniejszy jest prawy brzeg – od Wyszhorodu do Luteża, Nowych Pietriwców, Tołokuni, Jaszohrodki i Kozarowiczów: piaszczyste plaże, sosnowe bory i ośrodki wypoczynkowe. Uprawia się tu żeglarstwo, windsurfing i kitesurfing, ponieważ na szerokiej wodzie prawie zawsze wieje wiatr. Koło Nowych Pietriwców do wody schodzi znane odsłonięcie geologiczne ze stromymi urwiskami.
Wędkarstwo
Morze Kijowskie to jeden z najzasobniejszych w ryby zbiorników wodnych obwodu kijowskiego. Łowi się tu leszcza, sandacza, szczupak, okonia, płoć, wzdręgę, suma, bolenia i karasia. Z łodzi wędkuje się na krawędziach zatopionych koryt Dniepru i Prypeci oraz na granicy płycizn, z brzegu zaś — na feeder i spławik w okolicach Lutisza, Tołokunia, Jasnogorodki i Kozarowiczów. Latem na płytkich zatokach dobrze bierze płoć i wzdręga, jesienią sandacz i szczupak biorą na spinning, zimą zaś na spokojnych zatokach łowi się spod lodu. Obowiązują ogólne zasady połowu ryb.
Kiedy jechać i co wziąć pod uwagę
Najlepszy czas to czerwiec i wrzesień: woda jest już lub jeszcze ciepła, a zakwit wody jest mniejszy niż w lipcu. Na szerokich taflach szybko zrywa się fala, dlatego na łodzi, kajaku lub supze trzymajcie się blisko brzegu i sprawdzajcie prognozę wiatru. Północna część morza graniczy ze strefą zamkniętą oraz granicą z Białorusią — obowiązują tam ograniczenia, które warto wcześniej wyjaśnić. Kąpać się najlepiej na urządzonych plażach.
Obok znajduje się muzeum ukraińskiego męstwa wojskowego w Nowych Pietriowcach oraz schron bojowy nr 582 koło Lutisza — bitwa porucznika Nowakowskiego. Więcej o regionie — w artykule o Polesiu Kijowskim.
