Sienkiewiczówka to osiedle typu miejskiego na południu Wołynia, w hromadzie Horodyszcze rejonu łuckiego. Od Łucka – 30 kilometrów, od Horochowa – 22. Tutaj, na 125. kilometrze linii Lwów – Łuck, stoi stacja o tej samej nazwie, od której wzięło się osiedle. Sienkiewiczówka jest młoda, ale ma niezwykłą historię: została założona przez osadników czeskich, a nazwę dała jej stacja na cześć polskiego pisarza.

Budki Hubińskie

Jeszcze w 1872 roku w miejscu osiedla był ciągły las. Po 1870 roku przybyli tu przesiedleńcy z przeludnionych Północnych Czech. Rosja zachęcała wówczas czeskich i niemieckich kolonistów, aby osłabić polskie wpływy na Wołyniu. Czesi kupili od ziemianina Duksa działki leśne po 13 rubli za dziesięcinę i początkowo mieszkali w ziemiankach i tymczasowych budkach – stąd nazwa pierwszej kolonii, Budki Hubińskie. Obok wyrósł Hubin Czeski z Marцаłowem (Marcałowem), Hubińska Niwa i Gajenka.

Kolonizatorzy wykarczowali las, uprawiali zboże, sadzili sady, trzymali bydło mleczne i przynieśli na Wołynię kulturę chmielu. Z sąsiadami-Ukraińcami żyli w zgodzie, ale chronili swój język i obyczaje. Latem 1916 roku szły tędy boje ofensywy Brusiłowa: mieszkańców ewakuowano, a wrócili oni w 1918 roku do zniszczonych domów.

Stacja na cześć Sienkiewicza

Sienkiewiczówkę założono w 1924 roku, kiedy na nowej kolei Łuck – Lwów, kilometr od Budek Hubińskich, wzniesiono stację. Z wspomnień czeskich osadników wynika, że polscy inżynierowie nazwali ją na cześć pisarza Henryka Sienkiewicza, laureata Nagrody Nobla. Właśnie w 1924 roku jego prochy uroczyście spiezono (pochowano ponownie) w Warszawie.

Stacja Sienkiewiczówka 31 grudnia 1927 roku
Stacja Sienkiewiczówka 31 grudnia 1927 roku. Foto: archiv rodiny Tomešů, CC0

Budynek dworca to najlepiej zachowany zabytek historyczny osiedla. Zbudowano go według projektu typowego, podobnie jak stacje w Zwiniaczach i Marianówce, ale drugie piętro jest tu mieszkalne. Ganek z kolumnadą i dach z załamaniami przypominają dwory szlacheckie – tak zwany styl dworkowy.

Miasteczko między wojnami

Sienkiewiczówka rosła gwałtownie: na początku lat 30. XX wieku żyło tu 173 ludzi, a w 1938 roku – już 875. Przy stacji osiedlali się kupcy, którzy skupowali produkcję rolniczą i wysyłali ją koleją do Warszawy, Krakowa i Łodzi. Odbywały się cotygodniowe jarmarki. Osiedle było wielonarodowe: Ukraińcy, Polacy, Żydzi, Niemcy i 26 rodzin czeskich. Mieli tu swój kościół i orkiestrę dętą.

Kościół w Sienkiewiczówce, 1938 rok
Kościół w Sienkiewiczówce, 1938 rok. Foto: archiv Bedřicha Jarolímka, CC0
Orkiestra dęta Sienkiewiczówki, 1936 rok
Orkiestra dęta Sienkiewiczówki, 1936 rok. Foto: Karasova Alena archiv, CC0
Sienkiewiczówka dzisiaj
Sienkiewiczówka dzisiaj. Foto: Helgozavr, domena publiczna

Sienkiewiczówka na wideo

Obok

Horochów — 22 kilometry, Łuck — 30. Więcej — w artykule Rejon łucki.

Jak dojechać

Senkiewiczówka leży na linii kolejowej Łuck — Lwów, 5 kilometrów od trasy Łuck — Lwów. Z Łucka kursują autobusy i pociągi podmiejskie.