Cerkiew Pokrowska — drewniana świątynia we wsi Horbulów w hromadzie Czerniachów w rejonie żytomierskim, 25 km od Czerniachowa. Zbudowana w 1746 roku, przetrwała prawie trzy stulecia i pozostaje jedną z najstarszych drewnianych cerkwi Żytomierszczyzny. Sam Horbulów znany jest jako ojczyzna atamanów Sokołowskich, którzy w latach 1918–1920 walczyli o niepodległą Ukrainę.
Cerkiew z 1746 roku
O czasie budowy cerkwi świadczy wizytacja dekanatu radomyskiego z 1783 roku: drewnianą świątynię wzniesiono w 1746 roku. Wówczas parafia była unicka, a w 1795 roku, kiedy większość parafii w tym regionie przyłączono do prawosławia, Horbulów nie przeszedł — wpłynął na to dziekan radomyski.
Wieś na wzgórzach
Nazwa Horbulowa pochodzi od wzniesień, które stanowiły wododział między Teterewem a Użem. Szczególnie widoczna wśród nich była Dziewicza Góra z pozostałościami dawnych budowli. Według miejscowych podań już w 1151 roku książę Andrzej Bogolubski założył tu klasztor. W dokumentach wieś po raz pierwszy wzmiankowana jest w latach 80. XVI wieku, kiedy to należała do Tyszów-Bykowskich.
W XIX wieku w Horbulowie znajdował się również kościół, zbudowany w 1857 roku na miejscu starszego, z lat 90. XVIII wieku. Pozostały z niego ruiny — opowiada o nich nasz artykuł „Zagubiona świątynia Żytomierszczyzny: kościół w Horbulowie”. Koło rzeki Werchołużża na powierzchnię wychodzą skały labradorytowe, a z horbulowskiego kamieniołomu w latach 70. XX wieku brano kostkę brukową nawet na Plac Czerwony w Moskwie.
Atamanowie Sokołowscy
W latach Rewolucji Ukraińskiej w Horbulowie i okolicznych wsiach działał oddział powstańczy, który walczył przeciwko bolszewikom. Kierowali nim bracia i siostra Sokołowscy — Dmytro, Ołeksa i Ołeksandra. Wszyscy troje zginęli w 1919 roku. 5 września 2009 roku we wsi odsłonięto pomnik bohaterów walczących o wolność Ukrainy — mieszkańców Horbulowa, którzy walczyli pod dowództwem Sokołowskich.
Jak dojechać
Horbulów leży 25 km od Czerniachowa i stacji kolejowej Horbasze, 3 km od wsi Torczyn. Wycieczkę można połączyć z cerkwią Trójcy Świętej w Trokowiczach i Hołowynem. Inne miejsca w pobliżu opisano w artykule o rejonie żytomierskim.
