Wieś Zarzecze, znana wcześniej jako Bałamutówka, leży na południowych obrzeżach osiedla typu miejskiego Rużyn w obwodzie żytomierskim. Od Rużyna oddziela ją rzeka Rostawica. Jest to dość duża wieś: według spisu z 2001 roku mieszkało tu 2178 osób, a w 1897 roku – 1990. Oznacza to, że przez stulecie liczba ludności prawie się nie zmieniła.
Władza radziecka przemianowała wieś: ponieważ leży ona za rzeką w stosunku do Rużyna, nazvano ją Zarzeczem.
Historia i położenie
Zarzecze wchodzi w skład hromady osiedlowej Rużyn w rejonie berdyczowskim i leży przy drodze z Rużyna do Pohrebyszcz. Wiadomości na temat wczesnej historii wsi jest niewiele, wiadomo jednak, że osada istniała tu już w XVIII wieku: około 1740 roku stała w niej stara drewniana cerkiew.
Wieś zachowała tradycyjny wiejski charakter: zagrody wzdłuż dróg, przysiółki i malowniczą dolinę Rostawicy.
Zabytki architektury
Cerkiew świętej Paraskewy Piątnicy
Głównym zabytkiem Zarzecza jest cerkiew świętej Paraskewy Piątnicy, wzniesiona w latach 1843–1847 na miejscu starszej świątyni.
Cechy cerkwi:
- plan w kształcie krzyża;
- proste ściany i powściągliwy wystrój, charakterystyczny dla wiejskich świątyń z połowy XIX wieku;
- położenie przy głównej drodze z Rużyna do Pohrebyszcz;
- dobrze zachowany budynek, który pozwala poczuć autentyczność świątyni.
Cerkiew posiada status zabytku o znaczeniu lokalnym i jest ważnym centrum duchowym nie tylko dla Zarzecza, ale także dla Rużyna, w którym nie zachowały się żadne dawne cerkwie prawosławne.
Młyn wodny
Kolejnym ciekawym obiektem jest młyn wodny nad Rostawicą, na granicy Zarzecza i Rużyna. Przypomina on o czasach, kiedy rzeki dostarczały energii do mielenia ziarna.
Jak dojechać
Zarzecze jest właściwie częścią Rużyna: z centrum osiedla można dojść tu pieszo przez most na Rostawicy. Do Rużyna kursują autobusy z Żytomierza i Berdyczowa; z Berdyczowa jest około 50 km, z Żytomierza – około 100 km drogą. Cerkiew stoi przy ulicy Pohrebyszczańskiej.
Zarzecze to dobry przystanek dla osób interesujących się historią i architekturą ziemi żytomierskiej: stara cerkiew świętej Paraskewy, młyn wodny i dolina Rostawicy doskonale łączą się z wycieczką do Rużyna i sąsiednich wsi.
Zdjęcia: Roman Malenkow, Serhij Szczerbij.
