Kostel Świętej Trójcy w Paszenkach — drewniana świątynia w niewielkiej wsi gminy Jabłoń, około 3 km na wschód od Jabłoni i 18 km od Parczewa. Zbudowano ją jako cerkiew unicką, prawdopodobnie w 1717 roku, i przez trzy stulecia pełniła funkcję cerkwi greckokatolickiej, prawosławnej i rzymskokatolickiej. Najciekawszą cechą jest ośmiokątna nawa pod pozorną kopułą, rzadka w drewnianych cerkwiach tego regionu.
Trzy wyznania jednej cerkwi
Paszenki w 1673 roku należały do starosty lubelskiego Mikołaja Andrzeja Firleja, a to właśnie Firlejowie uważani są za fundatorów cerkwi. Pod koniec XVIII wieku wieś leżała na ziemi młynarskiej województwa podlaskiego, na styku Podlasia i Polesia. Parafia była unicka do 1875 roku, kiedy po likwidacji chełmskiej diecezji unickiej świątynia przeszła do parafii prawosławnej. W 1890 roku budowlę rozbudowano: najpewniej wtedy dobudowano obecny ołtarz i wieżę nad przedsionkiem. W 1930 roku, w ramach tzw. rewindykacji cerkwi, świątynię przekazano Kościołowi katolickiemu; księgi metrykalne obecnej parafii prowadzone są od 1947 roku. Należą do niej Paszenki oraz sąsiednia Puchowa Góra.
Ośmiokątna nawa
Trójdzielny budynek konstrukcji zrębowej stoi na ceglanym fundamencie. Nawa zbudowana jest na planie ośmiokąta i przykryta pozorną ośmioskrzydłową kopułą, a nad dachem nawy wznosi się czworoboczny pseudolatarz. Część ołtarzowa jest niższa i zakończona trzema ścianami, przedsionek ma tę samą szerokość, a szersza od niego wieża stoi przed przedsionkiem. W pozostałych częściach świątyni sufit jest płaski. Z zewnątrz budynek obiega profilowany gzyms, a pod okapem hełmu wieży — arkadowy gzyms. Świątynia wpisana jest do rejestru zabytków województwa lubelskiego w 1966 roku.
Co zachowało się z cerkwi
Najstarszym przedmiotem we wnętrzu jest unicka ikona Matki Bożej z XVII–XVIII wieku, wielokrotnie przepisywana; prawdopodobnie pochodzi z ikonostasu, który nie zachował się. Młodsze są krzyż procesyjny i cztery świeczniki z XIX wieku oraz ludowa rzeźbiona figura Chrystusa z tego samego okresu. W Paszenkach znajduje się także cmentarz żołnierzy radzieckich.
Jak dojechać
Paszenki leżą około 3 km na wschód od Jabłoni i 18 km na północny wschód od Parczewa, dokąd kursują autobusy z Lublina; dalej wygodniej samochodem lub rowerem. Świątynia stoi we wsi pod numerem 82; do środka najłatwiej wejść przed niedzielną mszą. W Jabłoni warto zobaczyć neogotycki pałac Zamoyskich, w gminie — pałac Lubieńskich w Kolanie, a kilka kilometrów na wschód — czerwony kościół w Podedwżu. Podobny los miała dawna cerkiew w Łacku koło Hanny. To Polska: obywatelom Ukrainy potrzebny jest paszport zagraniczny.
