Oster to lewy dopływ Desny, rzeka, nad którą leży Nieżyn. Płynie ona przez 199 km Niziną Naddnieprzańską przez rejony pryłucki, nieżyński i czernihowski, obok Kozielca, i wpada do Desny koło miasta Oster, któremu dała nazwę. Powierzchnia dorzecza wynosi 2950 km².
Rzeka i jej dopływy
Oster bierze swój początek koło wsi Kalczynówka w regionie Nieżyna. Zasilanie jest głównie śnieżne. Do rzeki wpada 65 małych rzek i strumieni, z czego tylko osiem jest dłuższych niż 10 km: lewe to Wwiunycia, Diwycia, Nosiowoczka i Rudka, prawe to Brak, Smolanka, Rala. Brzegi są w większości niskie, dolina zalewowa podmokła, z łąkami i olszańskimi lasami.
Ustрь, Вьстрь, Остредь
Nazwa rzeki zmieniała się przez wieki. W „Powieści minionych lat” pod rokiem 988 jest nazywana Ustрь, w kronice z 1098 roku — Вьстрь, pod koniec XVI wieku — Ostрь, w dokumencie z 1659 roku — Ostredь. To właśnie nad Ustrią książę Włodzimierz Wielki zaczął budować pierwsze grody graniczne. Istnieje kilka wersji pochodzenia nazwy: od jesiotrów, które jakoby tu występowały, od niemieckiego „Ost” — „wschód” za czasów Gotów, albo od ostrej, strzałokształtnej formy ujścia. Większość historyków uważa, że rdzeń „str” w nazwach rzek to echo dawnego języka indoeuropejskiego.
Czy Oster był spławny
Dziś trudno to sobie wyobrazić, ale kiedyś Oster był znacznie zasobniejszy w wodę. Badacz Opanas Szafonski pod koniec lat 1780. pisał, że rzeka była głęboka jak Desna i pływały nią duże statki. Według kroniki w 1078 roku ciało księcia kijowskiego Izasława, który zginął w bitwie na Niżatyniej Niwie, wieziono „w łodzi”. Niektórzy badacze uważają, że lasy nad brzegami Ostra dostarczały drewna na wielkie czółna, które wiosną spławiano do Desny i Dniepru.
Rzeka zaczęła płycieć i zarastać od XVII wieku, kiedy wycinano lasy i osuszano bagna. Jesങ്കി bardziej zaszkodziły liczne tamy, młyny, stupy i folusze, które przegradzały nurt. Najstarsza wzmianka o młynach na Ostrze znajduje się w przywileju króla Zygmunta III, który nadawał Nieżynowi prawo magdeburskie. Obecnie w Nieżynie działa śluza, a niżej, koło Kozielca, w latach suszy rzeka mocno wysycha.
Wędkarstwo
Oster to powolna nizinna rzeka o niskich, podmokłych brzegach, więc ryby występujące tutaj to głównie gatunki spokojnego nurtu. Nieżyńscy wędkarze łowią w mieście szczupaka, okonia, płotkę, ukleję i karasia: okoń zimą i wczesną wiosną bierze koło mostów, szczupak — wzdłuż trzcin, karaś — w zatokach i na rozleiskowych jeziorkach. Według ich słów klenia, jazia, kiełbia i piskorza, które kiedyś występowały w Ostrze, przez ostatnie dziesięciolecia prawie nie ma: rzeka płycieje, a płotki są odławiane sieciami kłusowniczymi. Latem 2016 roku na Ostrze doszło już do masowego śnięcia ryb.
Najpopularniejsze miejsca to plosa w Nieżynie powyżej śluzy i przy mostach, odcinki koło zapór oraz dolny bieg koło Kozielca i Ostra, gdzie rzeka jest szersza. Łowią zazwyczaj z brzegu na spławik, na szczupaka i okonia — lekkim spinningiem. W suche lata koło Kozielca Oster bardzo płytczeje, więc przed wyjazdem warto dowiedzieć się, jaki jest tam stan wody. A w mieście Oster, koło ujścia, można przejść nad Desnę, gdzie wybór ryb jest znacznie szerszy. Obowiązują ogólne zasady wędkowania.
Jak dojechać
Najwygodniej zapoznać się z Ostrze w Nieżynie: rzeka płynie przez miasto, wzdłuż niej można przespacerować się do śluzy. Niżej z biegiem rzeki — Kozielec i miasto Oster, gdzie rzeka uchodzi do Desny.
