Zespół pałacowo-parkowy w Sokyryncach to jedna z najlepszych rezydencji z epoki ampiru w Ukrainie. Znajduje się we wsi Sokyrynci w rejonie sribniańskim, niedaleko Sribnego i Pryłuk. Pałac z 60 pokojami i wysoką kopułą, duży park krajobrazowy, teatr pańszczyźniany i chór sprawiały, że dawniej Sokyrynci nazywano „ukraińskim Parnasem”.
We wsi Sokyrynci w obwodzie czernihowskim zachował się jeden z najciekawszych zespołów pałacowo-parkowych Lewobrzeżnej Ukrainy — dawna rezydencja rodu Hałahanów. Klasycystyczny pałac, rotunda, gotycki mostek i wiekowe drzewa przypominają o rozkwicie budownictwa majątkowego XIX wieku.
Historia i architektura pałacowa
Sokyrynci należały do Hałahanów od 1716 roku. Na początku XIX wieku Pawło Hałahan postanowił urządzić tu nową rezydencję podmiejską. Projektowanie rozpoczęto w 1823 roku z udziałem architekta Pawła Dubrowskiego i ogrodnika Iwana Bisterfelda. Sam pałac wzniesiono w latach 1825–1829, a kształtowanie całego kompleksu trwało do połowy lat 30. XIX wieku.
Dwukondygnacyjna murowana budowla wyróżnia się cechami klasycyzmu i ampiru. Fasadę główną zdobi ośmiokolumnowy portyk w porządku jońskim, wzniesiony ponad arkadą. Z przeciwnej strony znajduje się sześciokolumnowy portyk, do którego prowadzi podjazd z reprezentacyjnych pomieszczeń drugiego piętra.
Wnętrza miały układ anfiladowy — pokoje następowały po sobie, jeden za drugim. Przechowywano tu dzieła sztuki, kolekcje porcelany, naczyń i broni. Szczególne miejsce zajmowała galeria obrazów, której zbiory stały się później jednym z fundamentów powstania Czernihowskiego Muzeum Sztuki.
Park krajobrazowy
Park krajobrazowy zaczęto kształtować w latach 20. XIX wieku na bazie naturalnego kompleksu leśnego. W jego planowaniu brali udział Pawło Dubrowski i Iwan Bisterfeld, a później prace kontynuowali inni ogrodnicy.
Wśród najbardziej znanych obiektów parku znajduje się rotunda na ośmiu kolumnach, położona na tarasie przy stawie. Jej klasyczna architektura harmonijnie łączy się z otaczającym krajobrazem. Odmienny nastrój tworzy gotycki mostek z arkadami i wieżami. Warto odwiedzić także „Świętą Dolinę” — malowniczą polanę, której kontury wyznaczyła rzeźba terenu.
Rosną tu dęby, lipy, graby, klony, modrzewie, sosny, kasztanowce i inne drzewa. Wśród nich są stare okazje, które zachowują atmosferę historycznego krajobrazu.
Znani goście
W XIX wieku w Sokyryncach działały teatr pańszczyźniany i chór. W gronie znanych gości znaleźli się Taras Szewczenko, który odwiedził wieś w 1845 roku, oraz malarz Lew Żemczuznykow, związany z tymi miejscami swoją twórczością.
Szczególne miejsce w historii wsi zajmuje kobziarz Ostap Weresaj — rodowity mieszkańca Sokyrynci, wybitny wykonawca ukraińskich dum i pieśni ludowych. W parku wzniesiono pomnik kobziarza.
Dalsze losy
Po wydarzeniach rewolucyjnych pałac zmienił przeznaczenie. W 1920 roku otwarto tu szkołę agronomiczną, a w późniejszym okresie funkcjonowały placówki kształcenia rolniczego. W latach 20. XX wieku działało tu również muzeum historyczno-artystyczne. Część historycznych budowli nie zachowała się, jednak główny gmach ocalał.
Obecnie w dawnym pałacu mieści się Sokyryński Zawodowy Liceum Rolnicze. Same Sokyrynci pozostają zaś ważnym zabytkiem ukraińskiej architektury rezydencjonalnej XIX wieku.
Jak dojechać
Sokyryńce leżą kilka kilometrów od Sribnego, około 45 km od Pryłuk. Najwygodniej jechać samochodem. Pałac funkcjonuje jako liceum, dlatego o zwiedzanie wnętrz lepiej umówić się wcześniej, natomiast park jest otwarty dla spacerowiczów.
