Icznia — niewielkie miasto na wschodzie obwodu czernihowskiego, nad brzegiem rzeki Iczenka, z populacją około 10 tysięcy mieszkańców. To centrum wspólnoty Iczniańskiej w rejonie pryluckim, dawne kozackie miasteczko sotenne. Przyjeżdżają tu przede wszystkim jako do bram dwóch słynnych posiadłości — Kaczanówki i Parku Trościańskiego, ale samo miasto również ma co pokazać.
Skąd nazwa
Według podań, za czasów Rusi istniała tu niewielka osada Jaskowe, którą zniszczyli Mongołowie. Obecne miasto otrzymało nazwę od rzeki Iczeń, którą później zaczęto pieszczotliwie nazywać Iczenką. Badacze wywodzą to słowo od mongolskiego „iczeń” — „źródło wody”, „postój dla koni”. Archeolodzy znaleźli tu osadę z czasów Scytów i kultury czerniachowskiej.
Kozacka Icznia
Pierwsze wzmianki o Iczni pochodzą z XIV wieku, kiedy to była częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego, a później Rzeczypospolitej. Od 1590 roku miasteczkiem władał książę Konstanty Wiśniowiecki. Na mapie Boplana z 1648 roku oznaczona jest jako Iczenia.
Podczas powstania Chmielnickiego mieszkańcy Iczni wsparli bunt, a w latach 1648–1649 Icznia była nawet centrum własnego pułku. Następnie pułk został włączony do pryluckiego, a miasteczko stało się sotenne. W 1666 roku wzniesiono tutaj ratusz, prawdopodobnie w tym czasie powstał też zamek. Podczas wojny 1708–1709 jedna sotnia z Iczni pozostała wierna hetmanowi Mazepie. W XVIII wieku w miasteczku działały cztery szkoły kozackie.
Znącą część Iczni posiadł prylucki pułkownik Hryhorij Hałahan. Jego potomek na początku XIX wieku założył tu manufakturę sukna, cukrownię, gorzelnię, cegielnię i fabrykę saletry. W 1894 roku przez Icznię poprowadzono kolej Kruty — Pryłuki, a miastem została dopiero w 1957 roku.
Co zobaczyć
Pod koniec XIX wieku w Iczni stały cztery murowane cerkwie: Woskresenska (1806–1810), Przemienienia (1811), Mikołajewska (1879) oraz Uspieńska (1889). Cerkiew Przemienienia Pańskiego nadal zdobi centrum miasta. Zachowały się też inne stare budynki, w tym dom kupców Worobjowych oraz szkoła, w której uczył się pisarz Stepan Wasylczenko.
Muzeum historyczno-krajoznawcze w Iczni działa w budynku dawnej synagogi — zabytku społeczności żydowskiej, która niegdyś stanowiła znaczną część miasteczka. W centrum stoją pomniki znanym rodakom: rzeźbiarzowi Iwanowi Martosowi, pisarzowi Stepanowi Wasylczenko, poetom Wasylowi Czumakowi i Andrijowi Drofaniowi. Od 2009 roku znajduje się tu także pomnik Tarasa Szewczenki — przejeżdżał przez Icznię w drodze do Irżawca i Kaczanówki.
W pobliżu Iczni
Wokół miasta rozciąga się Iczniański Narodowy Park Przyrodniczy. Nieopodal znajduje się posiadłość Tarnowskich w Kaczanówce, gdzie bywali Szewczenko i Glinka, oraz Trostaniecki park dendrologiczny z jeziorami i grotą. W wsi Irżawiec przechowywana była słynna ikona irżawiecka, z którą wiążą się kozackie podania. Do pułkowych Przyłuk jest około 35 km.
Herb i flaga
W złotym polu herbu Iczni znajduje się niebieski krzyż nad czerwoną sześciopromienną gwiazdą. Ten znak jest znany z pieczęci XVIII wieku, a krzyż i gwiazda są charakterystyczne dla kozackiej emblemistyki. Współczesny herb zatwierdzono w 2002 roku, autorem jest Andrij Greczyło. Flaga ma żółty klin z tymi samymi symbolami pomiędzy czerwonym i niebieskim polem.
Jak dojechać
Icznia leży na linii kolejowej Kruty – Przyłuki, więc można tu dojechać pociągiem lub autobusem z Przyłuk, Niżyna i Czernihowa. Z Czernihowa jest około 140 km drogą samochodową. Najwygodniej planować wycieczkę razem z Kaczanówką i Trostańcem: w ciągu jednego dnia można zobaczyć zarówno miasto, jak i obie posiadłości.
