Park Koczubejowski jest położony w centrum wsi Dubowicze na Krolewiecczyźnie w obwodzie sumskim. Jest to park – pomnik sztuki ogrodowej i krajobrazowej o znaczeniu lokalnym o powierzchni 22 hektarów. Założono go na początku XVIII wieku wokół majątku rodziny Koczubejów.
W parku rośnie ponad 30 gatunków drzew i krzewów. Spośród najstarszych nasadzeń są modrzewie, których wiek szacuje się na około 200 lat. Status ochrony teren otrzymał 20 czerwca 1972 roku.
Historia parku jest nierozerwalnie związana z rodziną Koczubejów, która była właścicielem Dubowicz przez ponad dwa stulecia. Z dawnej siedziby rodowej zachowały się pojedyncze budynki oraz pochówek rodzinny.
Ponad dwa stulecia Koczubejów w Dubowiczach
Pod koniec 1689 roku ziemie w Dubowiczach nad rzeką Retyk kupił Wasyl Leontijowycz Koczubej (1669–1708) — sędzia generalny i pisarz Wojska Zaporoskiego. Od tamtej pory wieś i jej rozwój gospodarczy były związane z kilkoma pokoleniami tego rodu starszyny kozackiej.
Po śmierci Wasyla Leontijowycza majątek odziedziczyła jego rodzina. Dubowicze przechodziły z jednego przedstawiciela rodu na drugiego, a przez kilka pokoleń z rzędu wśród właścicieli byli Wasylowie Wasylowycze Koczubejowie.
W 1777 roku przy wsparciu Wasyla Wasylowycza Koczubeja (1750–1800) w centrum wsi na miejscu starej drewnianej cerkwi wzniesiono murowaną cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Budowla miała wygląd twierdzy. W 1783 roku została poświęcona.
W cerkwi przechowywano cenne przedmioty podarowane przez rodzinę Koczubejów. W szczególności sędzia generalny Wasyl Leontijowycz już na początku XVIII wieku przekazał miejscowej świątyni srebrne naczynia liturgiczne. Część tych przedmiotów trafiła później do kolekcji muzealnych.
Wygląd murowanej cerkwi zachował się na akwareli M. Umańca z 1881 roku. Do naszych czasów świątynia nie przetrwała.
Cukrownia i fabryka papieru nad Retykiem
W pierwszej połowie XIX wieku majątek Koczubejów rozwijał się nie tylko jako gospodarstwo rolne, ale również jako ośrodek przemysłowy.
W latach 30. XIX wieku na obrzeżach Dubowicz działały gorzelnia i zakład palenia kości. W 1839 roku Wasyl Wasylowycz Koczubej (1829–1878) zbudował cukrownię ogniową. Przetwarzano tu buraki cukrowe wyhodowane w majątku.
Przedsiębiorstwo było dość znaczne jak na swoje czasy. W latach 1860–1861 w zakładzie produkowano do 38 ton cukru kryształu. Do pracy zatrudniano około 250 pracowników najemnych. W przedsiębiorstwie testowano także nowe technologie oczyszczania syropu buraczanego, w tym metodę z użyciem kwasu stearynowego.
Niedaleko Dubowicz, w słobodzie Retyk, działała fabryka papieru. W 1842 roku zbudował ją Demjan Wasylowycz Koczubej. Przedsiębiorstwo wyposażono w sprowadzone z Anglii maszyny, silniki parowe, wentylatory i przenośniki. Budową kierowali angielscy majstrowie Jackson i Simer.
Wokół fabryki ukształtowało się osiedle robotnicze z niezbędną infrastrukturą społeczną. Produkcja papieru stała się kolejnym ważnym przedsiębiorstwem w gospodarstwie Koczubejów nad Retykiem.
Cukrownia w Dubowiczach działała do 1894 roku. Zamknięto ją po tym, jak zakłady parowe z nowocześniejszym wyposażeniem zaczęły wypierać niewielkie zakłady ogniowe.
Jak Dubowicze stały się miasteczkiem
Szczególny rozwój Dubowicze osiągnęły za czasów Wasyla Wasylowycza Koczubeja (1829–1878). Dbał on o gospodarstwo, edukację oraz życie społeczne wsi.

Autor: Karl Karłowicz Hampeln (1792(4) – po 1880), Domena publiczna (Public Domain),
W 1853 roku na jego wniosek Dubowicze otrzymały status miasteczka. W tym samym roku otwarto tu szkołę ludową dla dzieci chłopskich i ustanowiono dwa jarmarki. Wcześniej, w 1852 roku, Koczubiej zwracał się z prośbą o zezwolenie na handel, aby miejscowi mieszkańcy oraz ludność z okolicznych wsi mogli kupować i sprzedawać niezbędne towary.
W połowie XIX wieku Dubowicze były ważnym ośrodkiem majątku. Działały tu cerkwie, szkoła, zakłady przemysłowe oraz jarmarki. Gospodarstwo obejmowało ziemie wokół wsi oraz chutor Retyk.
Po śmierci Wasyla Koczubeja w 1878 roku majątkami zarządzała rada opiekuńcza. W 1890 roku jego córka Warwara Koczubiej (1869–1948) wyszła za mąż za swojego trojrodnego brata Wasyla Koczubeja (1868–1940).
2 września 1896 roku, po osiągnięciu pełnoletności przez młodszych braci Warwary, na mocy aktu podziału stała się ona pełnoprawną właścicielką ziem w Dubowiczach. Małżeństwo przystąpiło do odnowienia gospodarstwa: przeprowadzono ewidencję ziem i lasów, założono sad owocowy, urządzono oranżerie i szklarnie, wzniesiono nowy dwór oraz młyn.
W 1898 roku Koczubiejowie otworzyli w Dubowiczach ambulatorium medyczne. W naszej wsi działały również straż pożarna, chata-czytelnia oraz odnowiona szkoła.
W 1912 roku Wasyla Koczubeja mianowano ceremoniamistrzem dworu carskiego, po czym rodzina przeprowadziła się do Carskiego Sioła. Po wydarzeniach rewolucyjnych Koczubiejowie opuścili Ukrainę. Jesienią 1919 roku rodzina wyemigrowała.
Co zachowało się z zespołu dworskiego Koczubiejów
Dawny zespół dworski nie zachował się w pierwotnym kształcie. Do naszych czasów przetrwały dwór, oficyna oraz rodowe pochówki Koczubiejów. Sam dwór przebudowywano: pod koniec XIX wieku na miejscu starszego budynku wzniesiono nowy dwukondygnacyjny drewniany dwór, prace nad którym ukończono w 1898 roku.
W 2012 roku w Dubowiczach utworzono historyczno-kulturowy kompleks muzealny „Koczubiejowski”. W jego skład weszły park, zabudowania dawnego zespołu dworskiego, grobowiec rodowy, miejsca pamięci związane z dawnymi cerkwiami oraz szkolne muzeum historii wsi.
Park pozostaje jednym z głównych zabytków przyrodniczych i historycznych Dubowicz. Jego stary drzewostan przypomina o dawnym zespole dworskim, który kształtował się przez kilka stuleci.

Dubowicka Ikona i studnia
Z Dubowiczami związany jest przekaz o Dubowickiej Ikonie Matki Bożej. Według tradycji cerkiewnej cudowny obraz odnaleziono w drugiej połowie XVI wieku na brzegu rzeki Retyk, niedaleko wsi.

Według podania pasterz zobaczył ikonę w trawie, a gdy się do niej zbliżył, oślepił go niezwykły blask. O wydarzeniu opowiedział kapłanowi, po czym ten wraz z parafianami udał się na miejsce znaleziska. Obraz najpierw umieszczono w kaplicy, a później przeniesiono do cerkwi Archanioła Michała w Dubowiczach.
Na pamiątkę przeniesienia ikony ustanowiono coroczne święto w dziesiątą piątek po Wielkanocy. Od 1861 roku za zgodą Świętego Synodu cudowny obraz przenoszono w procesji do Królewa — do głównej świątyni miasta, poświęconej Narodzeniu Pańskiemu.
Brak jest wiarygodnych informacji o losie oryginału po 1917 roku. Według miejscowej tradycji mógł zostać zakopany niedaleko miejsca objawienia. Jednocześnie zachowały się dwie kopie ikony. Obecnie znajdują się one w cerkwi Przemienienia Pańskiego w Królewcu.

Z historią obrazu wiąże się Dubowicką Krynicę w lesie przy trasie M02, niedaleko wsi. Na miejscu objawienia ikony zachowało się źródło, przy którym w 2002 roku urządzono kaplicę. Krynica ma status hydrologicznego pomnika przyrody od 1982 roku. Co roku w dziesiąty piątek po Wielkanocy odbywa się tu procesja z Krolewca.



zdjęcia Ihora Doroszki, Maksyma Nazarenki i Ołeha Hodyny
W pobliżu
Park Jarosławiecki — jeszcze jeden majątek tych samych Koczubiejów, Krolewiec oddalony o 18 kilometrów, Jabłoń-kolonia i Muzeum Tkactwa Krolewieckiego.