Sosnica — osiedle nad rzeką Ubid, dopływem Desny, w rejonie koriukowskim, 90 km na wschód od Czernihowa, niedaleko od połączenia Desny i Sejmu. Tutaj urodził się reżyser filmowy i pisarz Ołeksandr Dowżenko, i to właśnie sosnickie dzieciństwo opisał w powieści „Zaczarowana Desna”. Dzisiaj w Sosnicy działa muzeum-zagroda Dowżenka, w którym podwórko i chałupę odtworzono dokładnie według tej książki.
Skąd nazwa
Nazwę zazwyczaj wywodzi się od sosnowego lasu wokół. Ale jest też inna wersja: na Polesiu „sosnicą” nazywano drzewo z borkiem — ulem wydrążonym w kłodzie. Na obrzeżach osiedla archeolodzi znaleźli osady z neolitu, epoki brązu i czasów scytyjskich.
Od latopisu do miasta pułkowego
Po raz pierwszy Sosnica jest wspomniana w Latopisie Ipatiewskim pod 1234 rokiem w opowieści o wojnie Daniela Halickiego z Michałem Czernihowskim. W latach 1635–1648 była centrum włości, a w latach 1648–1649 i 1663–1668 — nawet centrum kozackiego pułku sosnickiego. Po 1782 roku Sosnica otrzymała własny herb i stała się miastem powiatowym. W latach 1844–1855 w majątku Połtorackich mieszkała tu Anna Kern.
Muzeum-zagroda Dowżenka
Ołeksandr Dowżenko (1894–1956) — jeden z najwybitniejszych reżyserów kina światowego, autor filmów „Zwenigora”, „Arsenał”, „Ziemia” i powieści filmowej „Zaczarowana Desna”. Muzeum literacko-memorialne otwarto 23 stycznia 1960 roku, a od 1992 roku stało się ono samodzielnym muzeum podlegającym obwodowi.
Na terenie muzeum znajduje się zagroda memorialna, w której upłynęło dzieciństwo Dowżenka, oraz ekspozycja literacka. W zagrodzie wszystko — podwórko, ojcowizna, płot, brama, studnia — zostało odtworzone tak, jak opisano w „Zaczarowanej Desnie”. W budynku ekspozycji znajduje się sala kinowa, w której można obejrzeć filmy Dowżenka.
Co jeszcze zobaczyć
Muzeum Krajoznawcze imienia Jurija Wynohradskiego otwarto już 1 lipca 1920 roku; teraz ma ono sześć sal. Założył je prawnik i historyk Jurij Wynohradśkyj. W osiedlu zachowała się także drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej, przebudowana w 1847 roku na miejscu świątyni z 1724 roku.
Herb
Historyczny herb Sosnicy z 1782 roku. Na pieczeci sotniowej kancelarii sosnickiej z 1747 roku znajdowało się „mówiące” wyobrażenie — sosna z powieszonym na niej ulem.
Jak dojechać
Od Czernihowa do Sosnicy jest około 90 km na wschód. Wycieczkę można połączyć z wizytą w Mezyńskim Parku Narodowym oraz Nowogrodzie Siewierskim nad Desną.
