Na skraju wsi Moszczun w rejonie Buczańskim, w dolinie Irpienia, zachowały się ruiny punktów oporu (DOT) Kijowskiego Rejonu Umocnionego — nr 511 na obrzeżach wsi oraz nr 508 w lesie niedaleko. Zbudowano je w 1931 roku, aby bronić Kijowa od zachodu. A dziewięćdziesiąt lat później, w marcu 2022 roku, właśnie tutaj, koło Moszczuna, toczyła się jedna z decydujących bitew o stolicę.
13. batalionowy rejon
Oba DOT-y są tego samego typu: jedna kondygnacja, trzy strzelnice karabinów maszynowych, typ „M2” — takie konstrukcje mogły wytrzymać trafienie pociskiem haubicy kalibru 152 mm. Zbudowano je w głębi obrony, aby wspierać ogniem punkty oporu na linii przedniej, takie jak DOT nr 502. Należały do 13. batalionowego rejonu obrony Kijowskiego Rejonu Umocnionego, który osłaniał odcinek Horenka – Moszczun. W przeciwieństwie do innych odcinków, gdzie punkty oporu stały daleko od siebie, tutaj konstrukcje rozmieszczono gęsto, a ich karabiny maszynowe całkowicie kontrolowały dolinę.
Rok 1941
Latem 1941 roku garnizony składały się z żołnierzy 161. samodzielnego batalionu karabinów maszynowych. Do 24–25 sierpnia punkty oporu znajdowały się w tyle, a podczas szturmu rejonu umocnionego 16–18 września nie było walk na tym odcinku. 18 września wojska 37. Armii zaczęły wycofywać się z Kijowa, a garnizony punktów oporu wycofały się jako jedne z ostatnich. 19 września niemiecka 71. dywizja piechoty zajęła ten odcinek bez walki. Jak dokładnie zniszczono punkty oporu, nie wiadomo: być może wysadzili je niemieccy saperzy po wrześniu 1941 roku, a może podczas walk w 1943 roku. Niektóre punkty oporu Moszczuna są uszkodzone potężnymi wewnętrznymi wybuchami. DOT nr 508 jest dziś całkowicie zrujnowany, nr 511 – poważnie uszkodzony.
Bitwa o Moszczun w 2022 roku
Od 24 lutego do 21 marca 2022 roku koło Moszczuna toczyły się zaciekłe walki: wojska rosyjskie próbowały przeprawić się przez Irpień i przedrzeć do Kijowa. Bitwa o Moszczun była jedną z kluczowych w obronie stolicy i oznaczyła przełom na korzyść Sił Zbrojnych Ukrainy. Wieś doznała ogromnych zniszczeń. Obecnie w Moszczunie powstaje kompleks pamięci ku czci obrońców.
Kiedyś wieś nazywała się Pylnia – tutaj piłowano drewno, a współczesną nazwę wiąże się z tym, że wokół układano drogi przez bagna. Moszczun wzmiankowany jest już w uniwersale Bohdana Chmielnickiego z 1656 roku, na mocy którego wieś wraz z Wiszhorodem i Pietrowcami otrzymał klasztor Meżyhirśkyj.
Jak dojechać
Moszczun – 25 km na północny zachód od centrum Kijowa, między Horenką a Hutą Meżyhirską. Najwygodniej samochodem przez Horenkę lub Hostomel. DOT nr 511 – na skraju wsi, nr 508 – w lesie niedaleko.
Porada
Lasy wokół Moszczuna były strefą ciężkich walk. Sprawdzali je saperzy, ale nie schodź z dróg i nie podnoś nieznanych przedmiotów. Nie wchodź na zrujnowane punkty oporu. Obok znajduje się miejsce śmierci Maksa Lewina oraz inne obiekty Kijowskiego Rejonu Umocnionego, takie jak DOT nr 480 w Horenka. Więcej o tym regionie – w artykule o Polesiu Kijowskim.
