Koriukówka to miasto w rejonie koriukowskim obwodu czernihowskiego, stolica hromady o tej samej nazwie. Liczy ponad trzy i pół wieku historii, ale w pamięci Ukrainy zapisała się przede wszystkim ze względu na dramatyczne wydarzenia z marca 1943 roku — jedną z największych akcji pacyfikacyjnych przeciwko ludności cywilnej w Europie podczas II wojny światowej.
Założenie i cukrownia
Według historyka Ołeksandra Łazarewskiego osadę założyli w 1657 roku, za hetmanowania Bohdana Chmielnickiego, przesiedleńcy z Prawobrzeża, którzy szukali ziem wolnych od pańszczyzny; na ich czele stał kozak Omelian Karuk. Stąd zapewne wzięła się dawna nazwa Karukówka. Pod koniec lat 50. XIX wieku było tu 156 zagród i ponad tysiąc mieszkańców, a w 1858 roku przedsiębiorca Karl Rauch zbudował na wschodnim przedmieściu cukrownię. Od 1923 roku Koriukówka jest centrum rejonowym.
Tragedia Koriukówki
Podczas okupacji niemieckiej lasy wokół Koriukówki były ośrodkiem radzieckiego ruchu partyzanckiego na Czernihowszczyźnie. W nocy z 27 lutego na 28 lutego 1943 roku partyzanci zaatakowali lokalny garnizon, składający się głównie z żołnierzy węgierskich, i uwolnili z aresztu ludzi. W odwecie 1–2 marca 1943 roku oddział węgierskiej żandarmerii dokonał w Koriukówce masowej zbrodni. Zginęło około 6 700 mieszkańców.
Pod względem liczby ofiar jest to zbrodnia dziesięciokrotnie większa niż białoruska Chatyń czy czeskie Lidice. Zgrupowanie partyzanckie, przewyższające siłami oprawców, nie przyszło miastu z pomocą.
Pamięć
W 1977 roku w mieście wzniesiono graniczny pomnik przedstawiający zabite kobiety, dzieci i starców. Przez długi czas jego oficjalna nazwa mówiła jedynie o „heroicznym oporzie ludności”, i dopiero w niepodległej Ukrainie zaczęto tu otwarcie czcić ofiary tej właśnie tragedii. W 2013 roku, w 70. rocznicę, poległych po raz pierwszy uczczono na szczeblu państwowym. Dzień pamięci przypada na 1 marca.
Wskazówka
Koriukówka to miejsce żałoby. Przy pomniku należy zachować powagę; najlepiej przyjechać tu z lokalnym przewodnikiem lub w dniach upamiętnienia, aby usłyszeć historię od mieszkańców Koriukówki.
Herb i flaga
Na złotym herbie Koriukówki widnieje rozłożysty dąb z czerwonym pniem i zieloną koroną oraz trzy srebrne buławy skrzyżowane w kształcie gwiazdy. Dąb „przemawia” do nazwy: wiąże się ją z nazwiskiem założyciela Koriuki oraz ze słowami „kora”, „korzenie”. Flaga powtarza te symbole.
Jak dojechać
Koriukówka leży na północnym wschodzie Czernihowszczyzny, 80–90 km od Czernihowa. Obok znajduje się Mena z ogrodem zoologicznym oraz Sosnica z muzeum Dowżenki.
