„Kozacki dwór” otwarto 4 czerwca 2021 roku w Baturynie. To szóste muzeum Narodowego Historyczno-Kulturalnego Rezerwatu „Hetmańska Stolica”. Odtwarza ono posiadłość zamożnej rodziny stanowych kozaków Mohniów, którzy mieszkali w Baturynie do początku XX wieku.

Dom obok centralnego placu miasta rezerwat otrzymał w darze w 2015 roku od konotopskiej organizacji społecznej „Świt”. W tym samym roku powstał pomysł muzeum. Remont chaty prowadzono etapami przez sześć lat. Pod kilkoma warstwami późniejszych napraw odnaleziono tradycyjną kozacką chatę i przywrócono jej pierwotny wygląd. W środku złożono piec, który działa. Część eksponatów podarowali mecenasowie, wśród nich Jewhen Sur.

Kompleks muzealny „Kozacki dwór” w Baturynie

Zdjęcie: Dmytro Lychowij, Nowynarnia

Rodzina Mohniów

Mohni zajmowali się tradycyjnymi dla Baturyna zajęciami: młynarstwem, gorzelnictwem i handlem. Brali udział w życiu społecznym miasta i zachowali kozacki stan do początku XX wieku.

Ekspozycja przedstawia rodzinę z 1864 roku. Według scenariusza muzeum posiada ona kilka młynów wodnych i z tych majątków finansuje wydawanie ukraińskich książek, w tym dzieł Pantelejmona Kulisza. To czas po ukazie wałujewskim z 1863 roku, który ograniczył druk w języku ukraińskim.

Chata, spiżarnia i stodoła

Nie ma tu klasycznej wycieczki. Gości wita gospodyni w stroju ludowym i opowiada historię rodziny: jak wyszła za mąż, jak otrzymała chatę, czym żyje gospodarstwo.

Wszystkie rzeczy w chacie są stare, można ich dotykać. W izbie stoją meble, zegar, samowar, kałamarz z piórem, szafka z lekami, na ścianie portret Tarasa Szewczenki. Stare fotografie w ramach przekazali mieszkańcy Baturyna z rodzinnych archiwów. W sieńkach leży rozbieraczka do chromowych butów, w kącie plecione kosze i skrzynie.

W spiżarni na półkach stoją butelki i flaszki z nalewek: kałganówka, żubrówka, wiśniówka. Pod sufitem wiszą kręgi kiełbasy, a goście proszeni są o odgadnięcie, czy to atrapa, czy prawdziwa.

Kompleks muzealny „Kozacki dwór” w Baturynie

Zdjęcie: Dmytro Lychowij, Nowynarnia

Popracować w gospodarstwie

Odwiedzający mogą nieść wodę na koromysłu, prasować bieliznę drewnianym żelazkiem, tłuc proso w moździerzu, mielić ziarno na kamiennych żarnach lub robić masło w maselnicy.

Gdzie to jest

Posiadłość znajduje się pod adresem: ulica Partyzanśka 18, miasto Baturyn, rejon niżyński, obwód czernihowski. Bilety i wycieczki organizuje rezerwat „Hetmańska Stolica”.

Kilkaset metrów od „Kozackiego dworu” znajduje się Cytadela Twierdzy Baturyn, dom Generalnego Sędziego Wasylia Koczubeja oraz pałac Cyryla Rozumowskiego. W rezerwacie mówią, że z pojawieniem się szóstego muzeum trudno jest obejrzeć wszystkie ekspozycje w jeden dzień.