Wieś Kwitnewe leży w rejonie żytomierskim (do 2020 roku — rejon popielniański) nad brzegami cichej rzeki Unawa, 9 km od Popelni i około 70 km od Żytomierza. Miejscowość ma bogatą warstwę historyczną i kulturową sięgającą kilku wieków i zachowała zabytki, które przyciągają turystów oraz historyków regionu.
Historia i nazwy wsi
Pierwsze pisemne wzmianki o wsi pochodzą z 1601 roku, kiedy nazywała się Żydowce. Według legendy osada mogła się wcześniej nazywać Matwijowce — na cześć kozaka Matwija, a nazwa Żydowce pojawiła się później: rzekomo podczas budowy zapory na Unawie zginęło kilka osób narodowości żydowskiej.
W 1937 roku wieś przemianowano na Żowtnewe i nosiła tę nazwę do 2016 roku. W ramach dekomunizacji miejscowość otrzymała nową nazwę — Kwitnewe, co symbolizuje odnowę i odrodzenie hromady.
Według spisu z 2001 roku we wsi żyło 1969 osób. Dzisiaj Kwitnewe jest stolicą hromady Kwitnewe, w skład której wchodzi kilka miejscowości.
Geografia i przyroda
Kwitnewe leży w pobliżu dróg łączących Popelnię, Żytomierz, Brusiłów i inne miejscowości obwodu. Rzeka Unawa przepływająca przez wieś jest prawym dopływem Irpienia; przyciąga wędkarzy i miłośników wypoczynku na łonie natury.
Historia młyna w Kwitnewe
Pierwszy młyn był tu drewniany, a obecny kamienny zbudowano w 1905 roku nad rzeką Unawą. Autor projektu nie jest znany, ale źródła historyczne wiążą młyn z rodzoną rodziną Kudaszewów: na początku XX wieku wieś należała do spadkobierców hrabiny S. I. Kudaszewej. Prawdopodobnie młyn mogli zbudować jej krewni — bracia Siergiej lub Aleksandr Aleksandrowiczowie, ponieważ pozostali członkowie rodziny przebywali za granicą lub zmarli przed rozpoczęciem budowy.
Ród Kudaszewów był dość wpływowy:
- Siergiej Aleksandrowicz (1857–?) — dworzanin;
- Iwan Aleksandrowicz (1859–1933) — dyplomata, ambasador w Danii, Belgii, Luksemburgu, Hiszpanii i Chinach;
- Nikołaj Aleksandrowicz (1868–1933) — dyplomata, pracował w Japonii, Konstantynopolu i Chinach;
- Aleksandr Aleksandrowicz — być może to właśnie on jest autorem młyna;
- Aleksiej Aleksandrowicz (1861–1901) zmarł przed rozpoczęciem budowy.
W 1900 roku we wsi żyło około 2300 mieszkańców, a część ziem należała do hrabiny Zofii Iwanowny Kudaszewej, córki generała adiutanta Iwana Orłowa i żony księcia Aleksandra Siergiejewicza Kudaszewa. Wzmianki o właścicielce o imieniu „pani Gruszeńka W. K.” nie są potwierdzone dokumentami i być może wynikają z pomylenia z postaciami literackimi.
W czasach radzieckich budowlę, podobnie jak wiele innych młynów na Ukrainie, przebudowano na małą elektrownię wodną, a potem długo stała pusta. Dopiero w 2017 roku budynek zyskał nowe życie dzięki lokalnemu przedsiębiorcy i mecenasowi Wołodymyrowi Didkiwskiemu, który przekształcił go w kompleks z restauracją i salą bankietową. Z zewnątrz młyn zachował autentyczną architekturę, a wokół urządono park krajobrazowy.
Dzisiaj młyn w Kwitnewe to nie tylko punkt turystyki kulinarnej, ale też symbol zachowania dziedzictwa historycznego Ziemii Żytomierskiej, łączący architekturę początku XX wieku z nowoczesną gościnnością.
Dziedzictwo kulturowe i społeczność
Kwitnewe ma długą historię religijną. We wsi od dawna istniała cerkiew, którą wielokrotnie przebudowywano, ale w 1967 roku została zniszczona. Nową świątynię Świętej Trójcy wzniesiono w 2015 roku i stała się ona ozdobą centrum wsi.
Społeczność się rozwija: odnawiana jest infrastruktura, poprawia się zagospodarowanie terenu. Połączenia kolejowe i bliskość dużych miast sprawiają, że Kwitnewe jest dogodnym miejscem do podróżowania.
Znaczenie dla turystów
Turystom Kwitnewe oferuje miłe połączenie historii, przyrody i gastronomii. Wodny młyn na Unawie przyciąga architekturą i współczesnym wykorzystaniem, a wieś jest dogodnym punktem na jednodniową wycieczkę z Kijowa lub Żytomierza. Niedaleko, w Krywem, warto zobaczyć Dom Ludowy w stylu ukraińskiej secesji.
Na podstawie materiałów Ihora Dorożki, Romana Malenkowa, Serhija Szczerbija.
