Pałac Kretzschmarów — eklektyczna willa z wieżyczką przy ulicy Pocztowej 50 w Chełmie, u południowego podnóża góry z soborem Narodzenia Bogurodzicy. Kiedyś był to dom fabrykanta, a dziś — Pałac Ślubów: działa tu miejski urząd stanu cywilnego, i właśnie tutaj chełmskie pary zawierają małżeństwa. To jeden z dwóch budynków w mieście, które mają status pałacu.
Willa fabrykanta
Pod koniec XIX wieku Chełm ożył: w 1877 roku dotarła tu Kolej Przywiślańska, a w mieście pojawiły się fabryki. Inżynier Wilhelm Kretzschmar, właściciel zakładu maszyn rolniczych, w latach 1895–1896 wybudował dla siebie parterową willę według projektu A. Sokołowa. W 1906 roku dom wraz z fabryką kupił Franciszek Hassner. W 1912 roku dobudował piętro i wieżyczkę według projektu K. Drozdowicza, i willa zyskała obecny wygląd — połączenie modernizmu i eklektyzmu, typowe dla początku XX wieku. Nazwa pozostała po pierwszym właścicielu.
Od poczty do Pałacu Ślubów
Po II wojnie światowej budynek przeszedł na własność miasta. Najpierw mieściła się tu poczta, potem — urząd stanu cywilnego. Pałac był kilkakrotnie remontowany, ostatnio w latach 90. XX wieku. Przed nim stoi jedna z miejskich figurek misiów — „Młoda para” z dwóch misiów. Takie figurki ustawione są w całym Chełmie: przypominają legendę o białym niedźwiedziu z miejskiego herbu, który mieszkał w kredowej jaskini pod górą, oraz o duchu Biluha, strażniku chełmskich kredowych podziemi. Szukanie ich to świetna zabawa na spacer z dziećmi.
Jak dojechać
Pałac stoi przy ulicy Pocztowej 50, kilka minut pieszo od centrum Chełma. Chełm leży przy trasie nr 12 Lublin — Dorohusk: od Lublina około 70 km, od przejścia granicznego Dorohusk — Jagodzin na granicy z Wołyniem około 25 km. Najwygodniej oglądać budynek z zewnątrz; do środka wchodzi się w godzinach pracy urzędu lub podczas ceremonii ślubnych. Stąd niedaleko jest na górę do soboru Narodzenia Bogurodzicy, pałacu biskupów unickich i Wysokiej Górki, gdzie stała rezydencja Daniela Halickiego. Dla obywateli Ukrainy wymagany jest paszport zagraniczny.
