Kamieniołom Sokołowski to jedna z najbardziej efektownych lokacji Żytomierza. Nie jest to naturalne jezioro, lecz dawny kamieniołom granitu na północnych obrzeżach miasta, w pobliżu Kroszni, który został zalany przez wody gruntowe. W ten sposób powstała ogromna kamienna misa z czystą, zimną wodą i stromymi, skalistymi brzegami.
Głębokość kamieniołomu wynosi około 100 metrów: nurkowie, którzy mierzyli ją przyrządami, podają 99–104 m, a w przewodnikach pojawia się nawet „do 110 m”. Jest to jeden z najgłębszych zalanych kamieniołomów na Ukrainie.
Jak powstał kamieniołom
Wydobycie granitu rozpoczęto tu w 1936 roku. Prace prowadzono na dużą skalę, z użyciem materiałów wybuchowych, i to właśnie wtedy ukształtował się charakterystyczny, schodkowy kształt misy.
Jednym z najciekawszych detali jest spiralna droga, którą ciężarówki wywoziły granit na powierzchnię. Okrążała ona kamieniołom w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Dziś droga znajduje się całkowicie pod wodą i widzą ją jedynie nurkowie.
W latach 80. XX wieku zaprzestano wydobycia: kamieniołom zaczęły zalewać wody gruntowe. Do 1993 roku woda wypełniła całą misę, a strefa przemysłowa przekształciła się w niezwykły zbiornik wodny.
Czym przyciąga dzisiaj
Kamieniołom Sokołowski to magnes dla miłośników niezwykłych miejsc:
- przejrzysta woda — widoczność wynosi zazwyczaj 8–10 m;
- wielopoziomowe dno z półkami skalnymi;
- urwiska i występy skalne;
- zatopione obiekty, w tym samochody.
Od 1993 roku kamieniołom jest jednym z głównych miejsc szkoleniowych dla nurków. Przyjeżdżają tu nie tylko z Żytomierza, ale także z Kijowa i innych miast. Światło naturalne pod wodą zanika na głębokości około 35 m.
Istnieje popularna legenda o zatopionej koparce, która rzekomo pozostała na dnie. Żaden nurek jak dotąd jej nie potwierdził.
Ważne kwestie
Kamieniołom Sokołowski nie jest oficjalną strefą rekreacyjną: nie ma tu zagospodarowanej plaży, boi ani ratowników. Mimo to latem przychodzą tu tysiące mieszkańców Żytomierza. Na brzegach, niestety, często zostawiane są śmieci i służby miejskie muszą je okresowo sprzątać — zabieraj ze sobą swoje śmieci.
O czym warto pamiętać:
- woda jest bardzo zimna nawet latem, szczególnie na głębokości;
- w odległości 5–25 m od brzegu dno gwałtownie opada w dół;
- skaliste brzegi są wysokie, skakanie do wody jest niebezpieczne;
- płytkie miejsce z łagodnym zejściem znajduje się od strony Kroszni — wybierają je rodziny z dziećmi.
Jak dojechać
Z Kijowa: autobusem lub własnym samochodem do Żytomierza (około 140 km trasą M-06).
W Żytomierzu: busikiem (marszrutką) nr 8 do przystanku „Garażnyj kooperatyw”, dalej pieszo. Najwygodniej — taksówką lub własnym samochodem.
Co znajduje się w pobliżu
Kamieniołom leży na obrzeżach, więc w pobliżu nie ma infrastruktury turystycznej. To miejsce skupia się na wodzie, skałach i atmosferze „za miastem” w granicach samego Żytomierza.
Co warto wiedzieć
- jest to zalany kamieniołom granitu, a nie naturalne jezioro;
- miejsce nie jest przystosowane do bezpiecznej kąpieli;
- jest popularne wśród nurków;
- najefektowniej wygląda z góry, ze skał.
Kamieniołom Sokołowski to przykład tego, jak obiekt przemysłowy przekształcił się w jedną z najpiękniejszych lokacji miasta. To miejsce nie dla każdego, ale jeśli lubisz nietypowe punkty, jest warte uwagi.